TEKİNSİZ vd. KİTAPLAR

KİTAP TANITIMLARIM 260. “CEHENNEM ATLASI – Cehennemi Sınırından Altı Öykü” (Wounds: Six Stories from the Border of Hell) – Nathan Ballingrud, İthaki Y., 264 s., 1. Baskı, 2021.   İthaki’nin “Karanlık Kitaplık” serisini takip etmeye devam ediyorum. Fakat seri çok fazla genişledi; bildiğimiz, sevdiğimiz, korku türünün klasik isimleri yanında adını hiç duymadığım, hiç okumadığım çağdaş yazarların kitaplarını da bastı. Türün “die-hard” fanı olarak, yeni isimler tanımayı her zaman isterim ama iyiyse. Şimdi bu kitabı okuyunca belki de serideki her kitabı alıp okumamam gerektiği konusunda düşündüm. Aslında hepsini de almadım, bu kitap özellikle arkasındaki açıklamaları ve kapağıyla dikkatimi çekmişti. Hayal kırıklığı oldu. Tabii ki gerekçelendireceğim. Hani artıları ve eksileri terazinin iki kefesine koysak belki dengede durur, hoşlandığım bir şey olmasa da not versek belki 10 üzerinden 5 veririz ama benim teraziye koyduklarım niceliksel olarak eşit olsa da niteliksel olarak farklı ...

KİTAP TANITIMLARIM 253. “ALTIN ÇANAK, Zamanımızın Bir Masalı” (Der goldne Topf. Ein Märchen aus der neuen Zeit) -   E. T. A. Hoffmann, Can Y., 128 s., 1. Basım, 2021.   Alman romantizminin üstadı Hoffmann’dan (1776-1822) bir fantastik masal. 1814’te yayımlanmış. Dönemin ve türün simge metinlerinden biriymiş. On iki bölümden oluşuyor ve her bölümün ismi “Birinci Gece Nöbeti, İkinci Gece Nöbeti…” şeklinde sırayla gidiyor. Elma satan yaşlı bir kadının sepetini devirdikten sonra hayatı değişen ve kendisini gerçekle fantastik bir dünya karışımında yaşıyor bulan üniversite öğrencisi Anselmus’un maceraları anlatılıyor kitapta. Geleneksel masal unsurları, antik mistisizm öğeleriyle harmanlanmış. Ayrıca fantastik dünya şiirle benzeştirilmekte. Dünyanın, akıl yoluyla ulaşılabilir gündelik gerçeklik ile yalnızca şiirsel eğilimlere sahip insanların erişebildiği fantezi dünyası olmak üzere romantik bir şekilde bölünmesi söz konusu.  DİKKAT! SPOILER BAŞLANGICI! Masal, Dresden...

KİTAP TANITIMLARIM 251.  “PETER SCHLEMIHL’İN ACAYİP SERGÜZEŞTİ” (Peter Schlemihls wundersame Geschichte) – Adelbert von Chamisso, Can Y., 92 s., 1. Baskı, 2022.   1814 yılında yazılmış bu fantastik öykü/masal, Alman romantizminin meşhur eserlerinden birisi olarak kabul ediliyor. Faust mitinin yansımalarından birisi olan bu novellada, kitaba adını veren karakterin hiç tükenmeyen sihirli bir altın dolu kese karşılığında gölgesini satması ve sonrasında yaşadıkları anlatılıyor. Gölgesiz Peter, toplumdan dışlanacaktır ve toplumda yer edinmek için çabalayacaktır. Spoiler verdiğimi düşünmeyin zira kitabın ilk sayfasında cereyan eden ve başlangıç noktasını oluşturan olayla konudan bahsettim yalnızca. İnsanın toplumsal kimliği, sosyolojik yeri konusunda metaforik bu hikaye her yaştan insana hitap edebilecek şekilde yazılmış. Elimdeki kitap Sabahattin Ali tarafından çevrilmiş. Yazardan kısaca bahsedelim. Chamisso (1781-1838) Fransız doğumlu, lakin 15 yaşındayken ailesi ile birlikt...

KİTAP TANITIMLARIM 250. “ZARAGOZA’DA BULUNMUŞ ELYAZMASI” (Manuscrit trouve a Saragosse) – Jan Potocki, Kırmızı Kedi Y., 220 s., 1. Basım, 2020.   Fantastik edebiyatın erken dönem ve en önemli yapıtlarından birisi olarak kabul edilen bu roman aslında yazıldıktan çok sonra, 1958’de yeniden keşfedilmiş. Modern romanın da öncülerinden kabul edilen ve Fransızca yazılan bu kitabın yazarı Polonya doğumlu Potocki (1761-1815), yaşamına kendi eliyle son vermiş. Özellikle orta doğu coğrafyası ağırlıkta olmak üzere bir gezgin, bir bilim insanı (para basma makinesinin mucidi, balonla ilk uçan Polonyalı ve birçok bilimsel çalışması varmış), bir siyasetçi (Polonya parlamentosunda vekil) imiş. Bu kitap tek romanıymış. Savaş sırasında bulunan bir günlükten (Don Kişot benzeri bir karakter olan Alphonse von Warden’ın) 14 günü içeriyor kitap. Aslında temel olarak bir yolculuk ve macera romanı. Tarz olarak macera, pikaresk, gotik korku-gerilim, mistik-gizem, masal etiketlerini sıralayabilirim. Ta...

KİTAP TANITIMLARIM 248. “ÖLÜM DANSI” (The Dance of Death) – Algernon Blackwood, Afa Y., 192 s., 1. Baskı, 2024.   Bir Blackwood kitabı daha… Dilimizde daha önce yayımlanmamış kitaplarını gördüğümde kesin olarak alacağım yazarlardan olduğu için kendisi, bu kitabı da görür görmez edindim. Bazı yayınevlerinin bazı serilerini takip ediyorum; genellikle korku kitapları “karanlık” kelimesiyle ilişkilendiriyor kitap ya da serilerini adlandırmada. İşte Afa Kitap da “Karanlık Seri” isminde bir diziye başlamış ve bu kitap 01 olarak numaralandırılmış. Diğer takip ettiğim serilerde olduğu gibi, bunu da izleyerek elimde daha önce başka yayınevlerinden olmayan kitapları edineceğim. Kapak tasarımı yapay zekâ izlenimi verdi, bu durum hoşuma gitmedi ama güzel kapak yine de. Kitaba adını veren öykünün ana sahnesi… Bu kitapta Blackwood’dan 4 adet hikâye var, ikisi kısa, ikisi uzun: “Tavan Arası” (8 sayfa), “Hayatta Kalma Bahçesi” (74 sayfa), “Ölüm Dansı” (14 sayfa) ve “Mısır’a İniş” (89 sayfa)....

KİTAP TANITIMLARIM 242. “FANTASTİK ÖYKÜLER” (Recits Fantastiques) – Theophile Gautier, Doğu Batı Y., 240 s., 2018. 7-8 yıl önce, yerli korku yazarımız Işın Beril Tetik tarafından, Eskişehir’de bir kitabevi etkinliği sonrası korku edebiyatı üzerine sohbette bana önerilmişti Gautier. Değerli önerisi için kendisine teşekkürlerimi borç bilirim. Kendi okuma listelerim ne kadar uzadıkça uzuyorsa ancak okuyabilmişim bu kitabı. Fransız yazar Theophile Gautier (1811-1872) yazarlığının yanında şair, tiyatrocu, gazeteci ve sanat eleştirmeniymiş. Romantizm ve Parnasizm akımlarının yanı sıra, sembolizm ve modernizm gibi diğer edebi akımlara da katkıda bulunmuş. “Ars gratia artis” (Sanat, sanat içindir) akımının bir temsilcisi olduğu da belirtiliyor. Kitap 11 öyküden oluşuyor. 1831-1852 arasında yazar tarafından yazılan bu öyküler, kitaba da yazılma sırasıyla koyulmuş. Bilim ve sanat kitapları açısından kaliteli bir yayınevi tarafından basılmış olduğu da (Doğu Batı) gözümden kaçmadı. Bunlara paral...

KİTAP TANITIMLARIM 232. “KARANLIKTA PARLAYANLAR” (Shining in the Dark) – Kolektif, Altın Y., 224 s., 1. Basım, 2024.   Stephen King haber sitesi “Lilja’s Library”nin 20. yılı şerefine, sayfanın yöneticisi Hans-Ake Lilja tarafından derlenmiş 13 yazar tarafından yazılmış 12 öyküden (bir öykü çift yazarlı) oluşmakta kitap. Hemen içeriği verelim: “Mavi Hava Kompresörü” – Stephen King “Ağ” – Jack Ketchum ve P. D. Cacek “Soykırımın Romanı” – Steward O’Nan “Aeliana” – Bev Vincent “Pidgin ve Theresa” – Clive Barker “Her Şeye Son Vermek” – Brian Keene “Mezarlık Dansı” – Richard Chizmar “Alevlere Doğru” – Kevin Quigley “Yol Arkadaşı” – Ramsey Campbell “Gammaz Yürek” – Edgar Allan Poe (!?) “Anne Sevgisi” – Brian James Freeman “Koruyucunun Kılavuzu” – John Ajvide Lindqvist Ayrıca Lilja tarafından yazılan giriş bölümü ile sonda teşekkür bölümü ve öykülerin çıkış noktasıyla ilgili kısa bilgiler var. Yazar listesinde ilk dikkatimi çeken, diğer tüm yazarlar ça...

KİTAP TANITIMLARIM 227. “MALDOROR’UN ŞARKILARI” (Les Chants de Maldoror) – Comte de Lautreamont, İmge Y., 291 s., 2. Baskı, 2019.   “Tanrı’dan dilerim ki, yüreklenen ve okuduğu kitap gibi geçici olarak canavarlaşan okur, bu kasvetli ve zehirli sayfaların ıssız bataklıklarında sarp ve yabanıl yolunu şaşırmadan bulur…”   Düzyazı formatında sürrealist şiir. Sürrealist akımın yaratıcılarından sayılıyor, sonraki dönem şiiri üzerinde oldukça etkili olduğu belirtiliyor. Esas ismi Isidore Lucien Ducasse olan, 1846 Uruguay doğumlu yazar, Fransa’da geçiriyor hayatının çoğunu ve 24 yaşında bir otel odasında ölüyor (ölüm nedeni kesin olmamakla birlikte intihar iddiaları var). Bu eseri 22 yaşında yazmış. Kitapta çevirmen Özdemir İnce tarafından yazılmış 2 Önsöz bölümü, Maldoror’un 6 bölüme ayrılmış şarkısı, diğer eseri Poesies I-II ve mektupları yer alıyor. İlk 40 sayfada Özdemir İnce hem kendisinden, hem yapıtın dilimize çeviri sürecinden hem de yazarın hayatı ve edebi öze...

KİTAP TANITIMLARIM 225. “MOZAİK: Toplu Öyküler” (Mosaique) – Prosper Mérimée, Fihrist Y., 103 s., 3. Baskı, 2023.   Aslen Georges Bizet'in yazarın ölümünden sonra aynı adlı eserinden uyarladığı operanın ünü nedeniyle, “Carmen” novellasıyla tanınan Fransız Mérimée (1803-1870), Romantizm akımının önemli temsilcilerinden ve aynı zamanda kısa öykü ile kısa romanın (novella) öncülerinden.   Diğer romantikler gibi o da eserlerinde atmosfer yaratmak için pitoresk ve egzotik ortamları, ayrıca fantastik ve doğaüstü temalarla Orta Çağ'ı sıklıkla kullanmış. Bu türde Poe'nun çağdaşı ve Maupassant'ın öncülü… Turgenyev, Puşkin ve Gogol hayranı. Hayran olduğu Rusçayı öğrenmiş ve bu yazarlar dâhil zamanında bazı Rus klasiklerini Fransızcaya cevirmiş . Yazarlığı yanında tarihçi, arkeolog, akademisyen. “Mozaik”, kimin yazdığı belirtilmemiş bir Önsöz ile yazarın yedi adet öyküsünden oluşuyor. Daha önce de dört öyküsünün toplandığı bir kitabı tanıtmıştım (Ille’deki Venüs) ve ...

KİTAP TANITIMLARIM 223. “PERİLİ EV” (The Haunted House) – Kolektif, İş Bankası Y., 165 s., 1. Baskı, 2024.   Hasan Ali Yücel Klasikleri Serisi ilerledikçe bazı tekinsiz klasikleri de bünyesine kattı. Tragedyadan roman ve öyküye, felsefeden psikanalize kadar birçok klasiğin çevrildiği bu seri, 2024 yılının başı itibariyle şu an tanıtacağım 450. kitabı çevirdi. Kapak tasarımları sabit olan bu seri aynı zamanda her kitabın ciltlilerini de basıyor ama fiyat farkı çok fazla. Bu yüzden, elimde birkaç tane ciltli olmasına rağmen genellikle ciltsizlerini tercih ediyorum. Üstelik bunlar, yayınevinin ve çevirilerin kalitesi göz önüne alındığında fiyat/performans açısından en tercih edilebilir olanlar (aynı kitap başka yayınevinden de basılmışsa). Fakat şömizli ve bez ciltli olanlar da inanılmaz güzel ve kitaplıklarınızda çok uzun süre yıpranmadan dayanabilir. Tercih sizin. Hasan Ali Yücel’i (1897-1961) tanımayan varsa; şair Can Yücel’in babası, Köy Enstitüleri’nin kurucusu, eski mill...

KİTAP TANITIMLARIM 221. “SONBAHAR ÜLKESİ” (The October Country) – Ray Bradbury, İthaki Y., 285 s., 1. Baskı, 2019.   Son iki tanıtımımda kitaplarına yer verdiğim Charles Beaumont ve Richard Matheson gibi Güney Kaliforniya Grubu Yazarlarından bir diğeri ve belki de en meşhuru, Ray Bradbury (1920-2012). Bilimkurgu, fantezi, korku-gizem gibi türlerde ağırlıktadır eserleri. “Sonbahar Ülkesi” ise yazarın çoğunlukla ilk dönemlerinde kaleme aldığı, içlerinde tarzı dışında olanlarını da barındıran 19 adet öyküden oluşuyor.   Korku, gizem, gerilim, kara komedi ve biraz dram var kitapta. Modern, diyalog ağırlıklı hikâyeler. Bazen karakter, bazen olay odaklı. Bazen tuhaf, bazen obsesif, nadiren de mizahi… Bilimkurgu çok az var, belki de o yüzden bazı öykülerin genel tarzının dışında olduğuna dikkat çekiyor yazar. Bradbury’de alışık olduğumuz bazı yapılar dikkat çekiyor yine: çocuk başkarakterler, karnavallar, ölüm ve yaşamın gizemleri vs. Cüceler, otopsiler, mumyalanmış ceset...