TEKİNSİZ vd. KİTAPLAR

KİTAP TANITIMLARIM 262. “YABANCILARLA BİR YAZ” [ 異人たちとの夏 (Ijintachi to no natsu)] –Taiçi Yamada, İthaki Y., 160 s., 1. Baskı, 2022.   1934 doğumlu Japon yazarın bu kentsel hayalet romanı iki kez filme de uyarlanmış (“The Discarnates, 1988” ve “All of Us Strangers, 2023”). Yalın bir dille yazılmış, dramatik yönü- hissiyatı kuvvetli. Dram, gizem-gerilim, korku diyelim. Korkutuculuk arka planda, önde ise kentsel yabancılaşma, yalnızlık, geçmişe özlem gibi meseleler var. Merak duygusunu diri tuttuğu için sürükleyicilik iyi. Orta yaşlı senarist Hideo Harada tarafından birinci ağızdan anlatılıyor olaylar. Olaylardan çok da Hideo’nun duygu dünyasını okuyoruz. Hideo, yeni boşanmış ve Tokyo'da, dairelerin çoğunun ofis olarak kullanıldığı, geceleri neredeyse bomboş kalan bir apartmanda içe kapanık olarak yaşıyor. Hideo'nun çok az arkadaşı var, ailesi yok; on iki yaşındayken anne babasını kaybetmiş. Romanda,   ölen ailesine tıpatıp benzeyen bir çiftle tanışması ve onlarla görüşmey...

KİTAP TANITIMLARIM 261. “HAREKET İBLİSİ” (Demon Ruchu) – Stefan Grabinski, İthaki Y., 209 s., 1. Baskı, 2019.   Yeni bir yazarla daha tanışmış ve tanıştığıma memnun olmuş bulunmaktayım. Polonya’nın Poe’su ya da Lovecraft’ı olarak anılan Grabinski’nin (1887-1936) en bilindik eseriymiş bu kitap. 1919’da yazılmış. 13 kısa öykü barındırıyor ve hepsi trenlerde ya da tren istasyonlarında geçiyor. Trenlerle ilgili yazılabilecek ne varsa yazmış sanki yazar. Gizem-gerilim ve dram ağırlıklı, bunlara korkuyu da ekleyelim. Yazarın ilgi duyduğu parapsikoloji, doğu mistisizmi, büyü, felsefe gibi konular da az miktarda yer yer serpiştirilmiş durumda öykülere. Bunların yanında özellikle belirtmem gerekir ki hem realist bir üslup hem de şiirsel anlatım görüyoruz yer yer. İnsan psikolojisi ve gerçeklik, aslına uygun olarak özellikle dramatik öykülerde aktarılıyor. Dili zenginleştiren anlatım yeteneği, betimlemeler de metni kaliteleştiriyor. Bazı yerlerde üst seviyede leziz yapıyor bu işi hatta...

KİTAP TANITIMLARIM 260. “CEHENNEM ATLASI – Cehennemi Sınırından Altı Öykü” (Wounds: Six Stories from the Border of Hell) – Nathan Ballingrud, İthaki Y., 264 s., 1. Baskı, 2021.   İthaki’nin “Karanlık Kitaplık” serisini takip etmeye devam ediyorum. Fakat seri çok fazla genişledi; bildiğimiz, sevdiğimiz, korku türünün klasik isimleri yanında adını hiç duymadığım, hiç okumadığım çağdaş yazarların kitaplarını da bastı. Türün “die-hard” fanı olarak, yeni isimler tanımayı her zaman isterim ama iyiyse. Şimdi bu kitabı okuyunca belki de serideki her kitabı alıp okumamam gerektiği konusunda düşündüm. Aslında hepsini de almadım, bu kitap özellikle arkasındaki açıklamaları ve kapağıyla dikkatimi çekmişti. Hayal kırıklığı oldu. Tabii ki gerekçelendireceğim. Hani artıları ve eksileri terazinin iki kefesine koysak belki dengede durur, hoşlandığım bir şey olmasa da not versek belki 10 üzerinden 5 veririz ama benim teraziye koyduklarım niceliksel olarak eşit olsa da niteliksel olarak farklı ...

KİTAP TANITIMLARIM 258. “DİĞER TARAF” (Die Andere Seite) – Alfred Kubin, İthaki Y., 267 s., 1. Baskı, 2022 .   Ekspresyonist bir roman. Sembolizmle dolu, distopya yapısında oluşturulmuş bir karanlık fantazya. Zaten Avusturyalı Kubin (1877-1959), aslen baskı sanatçısı ve illüstratörmüş; bu tek yazılı eseriymiş. Poe, Hoffmann, Meyrink ve daha nice önemli yazarların eserlerine çizimler yapmış. Adını internette aratıp çizimlerine bakarsanız, özellikle klasik korku okuyucuları mutlaka okudukları bazı kitaplarda Kubin’in çizimlerini gördüklerini anımsayacaklardır. Bu kendi kitabında da var çizimler ayrıca yer yer. Sembolizm ve ekspresyonizmin önemli bir temsilcisi kabul ediliyormuş ki, yukarıda belirttiğim gibi bu romanda tüm bu özellikleri görülüyor. Devasa bir konsept çizim serisi/sergisi de olabilirmiş bu roman, görselliği metne dökmüş adeta. Dolayısıyla işe baştan bu eksende, sanatsal duyarlılıkla bakmakta fayda var. Alışılagelmiş distopya okuyucuları kitabın ortalarına kadar h...

KİTAP TANITIMLARIM 257. “ZASTROZZI” – Percy B. Shelley, Everest Y., 158 s., 1. Basım, 2024.   “Frankenstein” efsanesinin yaratıcısı Mary Shelley’nin eşi, İngiliz romantiklerinin meşhur isimlerinden, aslen şairliğiyle bilinen Percy Shelley’nin (1792-1822) ilk romanı… İkinci romanı olan “ StIrvyne ” da yine Everest Yayınları’nın “Karanlık Sular” dizisinden, nedense bundan önce yayımlanmıştı ve onu da tanıtmıştım. Bu roman, tarz olarak diğerine benziyor ama kurgu daha oturaklı ve tutarlı. Yine gotik-romantik, dram ve gizem de barındıran, temelinde bir aşk üçgeninin yer aldığı bir roman. Aşk, arzu-tutku, intikam, gücün yıkıcı doğası gibi karanlık psikolojik temalar işleniyor. Ölüm kol geziyor. Din-inanç ve Ateizm de (yazarın kendisi de ateisttir) dikkat çekici şekilde işleniyor. Shelley, bu romanı 17 yaşındayken yazmış; çok genç oluşunun etkisi görülüyor, romantizm dozu şiddetli. (Bu arada, 29 yaşında denizde boğularak ölmüş). Velakin burada Yeşilçam’ın erken dönem senaryolarına ...

KİTAP TANITIMLARIM 255. “KARAKATİP” (Grimscribe) – Thomas Ligotti, Can Y., 268 s., 1. Baskı, 2024.   1953 doğumlu ABD’li Ligotti, tekinsiz kurmacanın çağdaş kalemlerinden. Daha önce yazarın ilk öykü derlemesi “ Hayalperest ÖlününŞarkıları ” adlı kitabı tanıtmıştım. Bu da ikinci öykü derlemesi kitabı ve tarz aynı. Dilimize çevrilen de ikinci kitabı ayrıca. 2024 yılında ülkemizde yayımlandı ama 1991 yılında yazılmış. İlk kitabında yazar hakkında edindiğim fikirler değişmedi, pekişti. Açıklayalım. Diğer kitaptaki gibi, belli başlıklar altında gruplandırılan (bazısı tek) kısa ve uzun öykülerden oluşmakta kitap. Toplam 13 öykü var. İçerik şöyle: Giriş; LANETLİLERİN SESİ: Soytarının Son Bayramı H.P. LOVECRAFT’IN ANISINA: Çekmecedeki Gözlük, Boşluğun Çiçekleri, Nethescurial   İBLİSİN SESİ: Nortown’da Görülen Düşler, Muelenburg’ün Mistikleri, Başka Bir Âlemin Gölgesinde, Kozalar DÜŞ GÖRENİN SESİ: Gece Okulu, Büyü ÇOCUĞUN SESİ: Bizans Kütüphanesi, Miss Plarr ADIMIZIN SESİ...

KİTAP TANITIMLARIM 253. “ALTIN ÇANAK, Zamanımızın Bir Masalı” (Der goldne Topf. Ein Märchen aus der neuen Zeit) -   E. T. A. Hoffmann, Can Y., 128 s., 1. Basım, 2021.   Alman romantizminin üstadı Hoffmann’dan (1776-1822) bir fantastik masal. 1814’te yayımlanmış. Dönemin ve türün simge metinlerinden biriymiş. On iki bölümden oluşuyor ve her bölümün ismi “Birinci Gece Nöbeti, İkinci Gece Nöbeti…” şeklinde sırayla gidiyor. Elma satan yaşlı bir kadının sepetini devirdikten sonra hayatı değişen ve kendisini gerçekle fantastik bir dünya karışımında yaşıyor bulan üniversite öğrencisi Anselmus’un maceraları anlatılıyor kitapta. Geleneksel masal unsurları, antik mistisizm öğeleriyle harmanlanmış. Ayrıca fantastik dünya şiirle benzeştirilmekte. Dünyanın, akıl yoluyla ulaşılabilir gündelik gerçeklik ile yalnızca şiirsel eğilimlere sahip insanların erişebildiği fantezi dünyası olmak üzere romantik bir şekilde bölünmesi söz konusu.  DİKKAT! SPOILER BAŞLANGICI! Masal, Dresden...

KİTAP TANITIMLARIM 252. “YEŞİL ÇAY” (Green Tea, The Familiar) – Sheridan Le Fanu, Can Y., 119 s., 1.Basım, 2022.   Viktorya döneminin unutulmaz korku ustalarından İrlandalı yazar Sheridan Le Fanu’nun iki ikonik öyküsü, “Yeşil Çay” ve “Tanıdık” yer alıyor kitapta. Yazarın daha önce ilk femme fatale lezbiyen vampir kitabı “ Carmilla ” dâhil birkaç kitabını tanıtmıştım. Ancak, başlamadan önce, öykülerden etkilenmeyenlerin yersiz eleştirilerle bu türü değersizleştirmemelerini; bunun yerine eserlerin bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmak isterim. Le Fanu’nun eserlerini yargılarken, tarihin derinliklerinden gelen bir kültürü keşfettiğimizi unutmamalıyız. Neticede, gotik edebiyatın bugünkü gücünü onun gibi öncülere borçlu olduğumuzu bilmek bile eserleri daha anlamlı kılar. Dolayısıyla bu tarz kitaplara “hiç korkmadım, kötü kitaptı” gibi rezil, ukala yorum yapan bilinçsiz zihinlerden olmamanızı, onlardan uzak durmanızı temenni ediyorum. Kitaplar böyle yorumlanmaz/tanıt...

KİTAP TANITIMLARIM 251.  “PETER SCHLEMIHL’İN ACAYİP SERGÜZEŞTİ” (Peter Schlemihls wundersame Geschichte) – Adelbert von Chamisso, Can Y., 92 s., 1. Baskı, 2022.   1814 yılında yazılmış bu fantastik öykü/masal, Alman romantizminin meşhur eserlerinden birisi olarak kabul ediliyor. Faust mitinin yansımalarından birisi olan bu novellada, kitaba adını veren karakterin hiç tükenmeyen sihirli bir altın dolu kese karşılığında gölgesini satması ve sonrasında yaşadıkları anlatılıyor. Gölgesiz Peter, toplumdan dışlanacaktır ve toplumda yer edinmek için çabalayacaktır. Spoiler verdiğimi düşünmeyin zira kitabın ilk sayfasında cereyan eden ve başlangıç noktasını oluşturan olayla konudan bahsettim yalnızca. İnsanın toplumsal kimliği, sosyolojik yeri konusunda metaforik bu hikaye her yaştan insana hitap edebilecek şekilde yazılmış. Elimdeki kitap Sabahattin Ali tarafından çevrilmiş. Yazardan kısaca bahsedelim. Chamisso (1781-1838) Fransız doğumlu, lakin 15 yaşındayken ailesi ile birlikt...

KİTAP TANITIMLARIM 250. “ZARAGOZA’DA BULUNMUŞ ELYAZMASI” (Manuscrit trouve a Saragosse) – Jan Potocki, Kırmızı Kedi Y., 220 s., 1. Basım, 2020.   Fantastik edebiyatın erken dönem ve en önemli yapıtlarından birisi olarak kabul edilen bu roman aslında yazıldıktan çok sonra, 1958’de yeniden keşfedilmiş. Modern romanın da öncülerinden kabul edilen ve Fransızca yazılan bu kitabın yazarı Polonya doğumlu Potocki (1761-1815), yaşamına kendi eliyle son vermiş. Özellikle orta doğu coğrafyası ağırlıkta olmak üzere bir gezgin, bir bilim insanı (para basma makinesinin mucidi, balonla ilk uçan Polonyalı ve birçok bilimsel çalışması varmış), bir siyasetçi (Polonya parlamentosunda vekil) imiş. Bu kitap tek romanıymış. Savaş sırasında bulunan bir günlükten (Don Kişot benzeri bir karakter olan Alphonse von Warden’ın) 14 günü içeriyor kitap. Aslında temel olarak bir yolculuk ve macera romanı. Tarz olarak macera, pikaresk, gotik korku-gerilim, mistik-gizem, masal etiketlerini sıralayabilirim. Ta...