TEKİNSİZ vd. KİTAPLAR

KİTAP TANITIMLARIM 270.  “KORKUNUN VE DEHŞETİN KAPILARI” – Giovanni Scognamillo, Bilge Karınca Y., 376 s., 1. Baskı, 201 4.   Şimdi sizlere sanatta tekinsizliğin tarihteki izini sürmek isteyenler için mutlaka arşivlerinde bulundurmaları gerektiğini düşündüğüm bir kitabı tanıtacağım. Bu işin erbabı, usta bir yazardan hem de. Scognamillo (1929-2016), İtalyan bir baba ile Rum bir annenin çocuğu, İstanbul doğumlu bir Türk. 60 civarı kitabı var. Yazarlığının yanında, kendisi de bazı filmlerde oyuncu, çevirmenlik, danışmanlık vd. görevlerde yer almış önemli bir sinemacı, sinema tarihçisi, eleştirmen; gazetecilik de yapmış. Hayatının son zamanlarında Bahçeşehir Üniversitesinde sinema dersleri veriyormuş. Üstadın ilgi/bilgi alanları ve dolayısıyla kitapları ağırlıklı olarak şunlar üzerine: Türk sineması, Okültizm, korku-bilimkurgu başta olmak üzere fantastik edebiyat ve diğer sanatlar, astroloji ve uzaylılar vb. Bu kitap ise yanlış anlamadıysam, daha önce yayımlanmış iki ayrı ki...

KİTAP TANITIMLARIM 269. “BUZUN ve TUZUN ROTASI” (La ruta del hielo y la sal) – Jose Luis Zarate, İthaki Y., 149 s., 1. Baskı, 2022.   “Ölüler hızlı gider.” 1897 yazında Demeter adlı geminin kaptanının Karadeniz’den İngiltere’ye yolculukta yaşananları anlattığı günlük parçası… Evet, Bram Stoker’ın “Dracula” klasiğini okuyanlar ne olduğunu anladı. Ben, okumamış olanlar için yazayım: Demeter, Kont Dracula’nın kendini gizlice Varna Limanı’ndan (Bulgaristan) İngiltere’ye (Whitby) taşıttığı gemi. Tabii ki mürettebat bunu bilmemekte. Meksikalı Zarate, 1966 doğumlu. Bu kitabı 1998’de yazmış. Yani “Dracula”dan bir asır sonra… Bu kısım kısa bir geçiş aslında Stoker’ın romanında, az bir bilgi veriliyor. Bu bilgilere sadık kalıp genişleterek ayrı bir kısa roman yazmış Zarate. Yazar, çağdaş Latin Amerika edebiyatında gotik ve fantastik öğeleri özgün biçimde kullanan isimlerden biriymiş. Burada diyeceksiniz özgün olan ne yapmış? Ödünç aldığı malzemeyi oldukça iyi kullanarak gerilim/korku y...

KİTAP TANITIMLARIM 268. “KARA ÖRÜMCEK” (Die schwarze Spinne) – Jeremias Gotthelf, İthaki Y., 100 s., 2. Baskı, 2020.   İthaki, “Karanlık Kitaplık” dizisine devam ediyorum. Bundan önce bu diziden tanıttığım son birkaç kitap, modern/çağdaş örneklerdi.   Bu kitap ise bir klasik gotik korku ama alegorik. Asıl adı Albert Bitzius olan İsviçreli yazar, 1797-1854 arası yaşamış bir din adamıymış. Bu novellanın didaktik, ahlaki-dini bir mesajı var zaten. İsviçre kırsalında köylülerin şeytani bir anlaşma sonucu uğradıkları felaket, toplumsal ve dini (Hristiyanlık) bağlamda işleniyor. Araknofobiniz varsa korkunç anlara hazır olun. Klasik korku eserlerinde sık işlenen şeytanla anlaşma mitinin bir versiyonu diyebiliriz, şeytanın örümcek(ler) suretinde saldırması! Devasa tek bir örümcek beklerken örümcek sürüleriyle karşılaştım, fena… Tanrının gazabı meselesi aslında. Ona karşı gelerek şeytanla anlaşmanın bedelini gösteriyor. Ana hikâye bir çerçeve anlatı. Kitap önce bir vaftiz töre...

KİTAP TANITIMLARIM 267. “KARA HASAT” (Dark Harvest) – Norman Partridge, İthaki Y., 119 s., 1. Baskı, 2022.   İthaki Yayınları’nın “Karanlık Kitaplık” dizisinden peş peşe kitaplar tanıtmaya devam ediyorum. Daha önce de belirtmişimdir muhtemelen; dizi kapsamında korku-gerilim türünün klasik eserlerinden güzel örneklerle birlikte modern ve çağdaş kitaplar da basılıyor. Epey sınırları genişledi yani, dolayısıyla kitap sayısı da arttı. Bu durum ise dizinin türün fanlarına özel bütünlüğünü bozdu. Zira kalite anlamında, dil ve üslup açısından vs. kutuplar oluştu. Bu genişlemenin, albenili kapak tasarımlarıyla birlikte bir satış stratejisi olduğunu düşünerek yayınevine bir fan olarak dikkat etmesini öneririm. Bunu neden yazıyorum; kötü kitaplar okumak islemediğim için. Yayınevine ve diziye güvenerek bilmediğim yazarlara da yöneliyorum; bazen memnun oluyorum tanıştığıma (Grabinski gibi), bazen de hayal kırıklığına uğruyorum. Şu an tanıtacağım kitap gibi… 1958 doğumlu, ABD’li yazarın...

KİTAP TANITIMLARIM 266. “İYİ YERLİLER” (The Only Good Indians) – Stephen Graham Jones, İthaki Y., 298 S., 1. Baskı, 2024.   Bir başka sıkıntılı çağdaş Amerikan korku kitabı daha… Beğenmediğim (kısmen) kitapları anlatmak daha zor oluyor. Yine de elle tutulur yanlarından ve nelerin başarısız olduğundan bahsetmek durumundayız. 1972 doğumlu Teksaslı yazar, kendisi de bir Amerikan yerlisi ve orijinali 2020’de yayımlanmış olan bu kitap da 4 yerlinin on yıl önce gittikleri bir tür geyik avından yıllarca sonra yaşananları anlatıyor. Bazıları kendi yerli gruplarından (Karaayak rezervasyonu) ayrılmış ve kültürel kökenlerinden kopuk yaşayan bu dörtlünün (Rick, Lewis, Gabe ve Cassidy) avda öldürdükleri bir geyik, gebeymiş. Peşlerinde onları tek tek avlayan bir şey var. Bir de dört adamdan birinin kızı olan ve dâhil olmadığı bir geçmişle yüzleşmek zorunda kalan Denorah, önemli karakterlerden… Evet, bilen anlamıştır zaten. Bu bir “deer woman” anlatısı, en azından ona çok benziyor. Bilmeyen...

KİTAP TANITIMLARIM 265. “İSTEMLİ ÖLÜM” (Hand an sich legen: Diskurs über den Freitod) – Jean Amery, Sel Y., 135 s., 1. Baskı, 2025.   Asıl adı Hans Mayer olan Avusturyalı yazar Jean Amery (1912-1978), Naziler tarafından işkence görmüş ve Auschwitz dâhil birkaç toplama kampında esir düşmüş, kamptan Belçika’ya kaçmış bir Yahudi. Aslında babası Yahudi, annesi Katolik’miş ama Hitler rejiminde Yahudi olarak muamele görmüş. Bu girişten, kitabı politik bir eser sanmayın; intihar üzerine bir deneme. Kitabı yazdıktan bir süre sonra Amery, intihar ederek yaşamına son vermiş. İntihar üzerine dedim ama yazar intihar ve istemli ölüm terimlerini ayırarak, bu kitabın ikincisiyle ilgili olduğunu belirtiyor. İntiharın, bir eylem içerdiğini ve intiharla ilgili epey psikolojik vb. kitapların/çalışmaların mevcut olduğunu, kendisinin de bunları okuduğunu, intiharla ilgili istatistikler-kategoriler ve bilimsel verilerin bu kitapla ilgisi olmadığını, her intiharın kendine özgü olduğunu ve bireyin...

KİTAP TANITIMLARIM 264.   “WYLDING MALİKANESİ” (Wylding Hall) – Elizabeth Hand, İthaki Y., 166 s., 1. Baskı, 2025.   Kitabın ve yazarın ismiyle o güzel kapak tasarımı bana şöyle klasik tekinsiz bir “perili ev” hikâyesi okuyacağımı düşündürterek iştahımı kabartmıştı velakin hayal kırıklığı oldu. Çağdaş korku yazarlarıyla pek barışamayacağım anlaşılan. Bu bir ergen romanı bana göre. 15 yaşında falan okusaydım ilgimi çekebilirdi, yeğenime önerebilirim… Neyse; başladığım hiçbir kitabı yarım bırakmam ve de madem belli bir süredir okuduğum kitaplara tanıtım yazma işine de soyundum bunu da anlatalım bakalım kendi vizyonumuzca… 1957, New York doğumluymuş yazar. Diğer kitaplarını okumadım (ki Shirley Jackson’ın “Tepedeki Ev” romanına bir devam da yazmış) ama bu kitaptan yola çıkarak; sanatın birçok dalında olduğu gibi edebiyatta da korku türünün ya da içeriğinin içini boşaltıp sığlaştıran, etkileyici esas elementlerinden ayırıp yozlaştırıp popülerleştiren çağdaş Amerikan zihniyetin...

KİTAP TANITIMLARIM 263.   ELEMENTALLER (The Elementals) – Michael McDowell, İthaki Y., 264 s., 1. Baskı, 2024.   İlk kez bir kitabını okuduğum, Amerikalı yazar Michael McDowell (1950–1999), henüz 49 yaşında AIDS nedeniyle hayatını kaybetmiş.   Yazar, yalnızca romanlarıyla değil, aynı zamanda Tim Burton’ın “ Beetlejuic e” ve “ The Nightmare Before Christmas ” gibi klasikleşmiş yapımlarına katkısıyla da tanınıyormuş. “ Tales from the Darkside ” gibi antolojilerdeki senaryoları ve farklı türlerdeki eserleriyle korku, gerilim ve polisiye alanlarına katkı yapmış. McDowell’ın, özellikle Güney Gotik atmosferiyle harmanladığı anlatımı ve karakter derinliğiyle türün sınırlarını genişleten yazarlardan olduğu belirtiliyor. “Elementaller”, bir “perili ev”    romanı ama klasik gotik korku yazınındakilere göre bazı zıtlıklar içeriyor. Bir kere puslu, soğuk ve ıssız bir yerde yağmur, kar ve fırtınalar içerisinde gece karanlığında değil, bunların aksine, günlük güneşlik bir...

KİTAP TANITIMLARIM 262. “YABANCILARLA BİR YAZ” [ 異人たちとの夏 (Ijintachi to no natsu)] –Taiçi Yamada, İthaki Y., 160 s., 1. Baskı, 2022.   1934 doğumlu Japon yazarın bu kentsel hayalet romanı iki kez filme de uyarlanmış (“The Discarnates, 1988” ve “All of Us Strangers, 2023”). Yalın bir dille yazılmış, dramatik yönü- hissiyatı kuvvetli. Dram, gizem-gerilim, korku diyelim. Korkutuculuk arka planda, önde ise kentsel yabancılaşma, yalnızlık, geçmişe özlem gibi meseleler var. Merak duygusunu diri tuttuğu için sürükleyicilik iyi. Orta yaşlı senarist Hideo Harada tarafından birinci ağızdan anlatılıyor olaylar. Olaylardan çok da Hideo’nun duygu dünyasını okuyoruz. Hideo, yeni boşanmış ve Tokyo'da, dairelerin çoğunun ofis olarak kullanıldığı, geceleri neredeyse bomboş kalan bir apartmanda içe kapanık olarak yaşıyor. Hideo'nun çok az arkadaşı var, ailesi yok; on iki yaşındayken anne babasını kaybetmiş. Romanda,   ölen ailesine tıpatıp benzeyen bir çiftle tanışması ve onlarla görüşmey...

KİTAP TANITIMLARIM 261. “HAREKET İBLİSİ” (Demon Ruchu) – Stefan Grabinski, İthaki Y., 209 s., 1. Baskı, 2019.   Yeni bir yazarla daha tanışmış ve tanıştığıma memnun olmuş bulunmaktayım. Polonya’nın Poe’su ya da Lovecraft’ı olarak anılan Grabinski’nin (1887-1936) en bilindik eseriymiş bu kitap. 1919’da yazılmış. 13 kısa öykü barındırıyor ve hepsi trenlerde ya da tren istasyonlarında geçiyor. Trenlerle ilgili yazılabilecek ne varsa yazmış sanki yazar. Gizem-gerilim ve dram ağırlıklı, bunlara korkuyu da ekleyelim. Yazarın ilgi duyduğu parapsikoloji, doğu mistisizmi, büyü, felsefe gibi konular da az miktarda yer yer serpiştirilmiş durumda öykülere. Bunların yanında özellikle belirtmem gerekir ki hem realist bir üslup hem de şiirsel anlatım görüyoruz yer yer. İnsan psikolojisi ve gerçeklik, aslına uygun olarak özellikle dramatik öykülerde aktarılıyor. Dili zenginleştiren anlatım yeteneği, betimlemeler de metni kaliteleştiriyor. Bazı yerlerde üst seviyede leziz yapıyor bu işi hatta...