TEKİNSİZ vd. KİTAPLAR

KİTAP TANITIMLARIM 261. “HAREKET İBLİSİ” (Demon Ruchu) – Stefan Grabinski, İthaki Y., 209 s., 1. Baskı, 2019.   Yeni bir yazarla daha tanışmış ve tanıştığıma memnun olmuş bulunmaktayım. Polonya’nın Poe’su ya da Lovecraft’ı olarak anılan Grabinski’nin (1887-1936) en bilindik eseriymiş bu kitap. 1919’da yazılmış. 13 kısa öykü barındırıyor ve hepsi trenlerde ya da tren istasyonlarında geçiyor. Trenlerle ilgili yazılabilecek ne varsa yazmış sanki yazar. Gizem-gerilim ve dram ağırlıklı, bunlara korkuyu da ekleyelim. Yazarın ilgi duyduğu parapsikoloji, doğu mistisizmi, büyü, felsefe gibi konular da az miktarda yer yer serpiştirilmiş durumda öykülere. Bunların yanında özellikle belirtmem gerekir ki hem realist bir üslup hem de şiirsel anlatım görüyoruz yer yer. İnsan psikolojisi ve gerçeklik, aslına uygun olarak özellikle dramatik öykülerde aktarılıyor. Dili zenginleştiren anlatım yeteneği, betimlemeler de metni kaliteleştiriyor. Bazı yerlerde üst seviyede leziz yapıyor bu işi hatta...

KİTAP TANITIMLARIM 259. “PARİS’TE BİR KURTADAM” (The Werewolf of Paris)   – Guy Endore, İthaki Y., 292 s., 1. Baskı, 2021.   Vampir literatürü için Bram Stoker’ın “Drakula” romanı neyse, kurtadam konusunda da bu roman oymuş! Drakula’nın meşhurluğunun aksine az bilinen kurtadamımız Bertrand ile tanışın. Üstelik kendisi komünist ve aktivist. Kitabın kapağında gördüğünüz gibi aynen… Korku fanları, kitabından ziyade filmini daha çok biliyordur (uyarlama): ünlü Hammer Film tarafından yayımlanan, Terence Fisher yönetmenliğindeki “The Curse of the Werewolf” (1961).   Aslında, genel anlamda kurtadamlarla (ya da kurt kadınlarla) ilgili kitaplar, vampirlerle ilgili olanlardan çok daha az.   Hatta Yirminci Yüzyıl’dan önce bu konuda bir roman olduğunu sanmıyorum (bilmiyorsam lütfen uyarın). Öyküler var tabii 1800lerde ve sonrasında. Böyle öykülerin derlendiği bir kitap da okumuş ve tanıtmıştım. Bu roman dışında okuduğum tek kurtadam romanı Stephen King’in “Kurtadamın Döngü...

KİTAP TANITIMLARIM 255. “KARAKATİP” (Grimscribe) – Thomas Ligotti, Can Y., 268 s., 1. Baskı, 2024.   1953 doğumlu ABD’li Ligotti, tekinsiz kurmacanın çağdaş kalemlerinden. Daha önce yazarın ilk öykü derlemesi “ Hayalperest ÖlününŞarkıları ” adlı kitabı tanıtmıştım. Bu da ikinci öykü derlemesi kitabı ve tarz aynı. Dilimize çevrilen de ikinci kitabı ayrıca. 2024 yılında ülkemizde yayımlandı ama 1991 yılında yazılmış. İlk kitabında yazar hakkında edindiğim fikirler değişmedi, pekişti. Açıklayalım. Diğer kitaptaki gibi, belli başlıklar altında gruplandırılan (bazısı tek) kısa ve uzun öykülerden oluşmakta kitap. Toplam 13 öykü var. İçerik şöyle: Giriş; LANETLİLERİN SESİ: Soytarının Son Bayramı H.P. LOVECRAFT’IN ANISINA: Çekmecedeki Gözlük, Boşluğun Çiçekleri, Nethescurial   İBLİSİN SESİ: Nortown’da Görülen Düşler, Muelenburg’ün Mistikleri, Başka Bir Âlemin Gölgesinde, Kozalar DÜŞ GÖRENİN SESİ: Gece Okulu, Büyü ÇOCUĞUN SESİ: Bizans Kütüphanesi, Miss Plarr ADIMIZIN SESİ...

KİTAP TANITIMLARIM 252. “YEŞİL ÇAY” (Green Tea, The Familiar) – Sheridan Le Fanu, Can Y., 119 s., 1.Basım, 2022.   Viktorya döneminin unutulmaz korku ustalarından İrlandalı yazar Sheridan Le Fanu’nun iki ikonik öyküsü, “Yeşil Çay” ve “Tanıdık” yer alıyor kitapta. Yazarın daha önce ilk femme fatale lezbiyen vampir kitabı “ Carmilla ” dâhil birkaç kitabını tanıtmıştım. Ancak, başlamadan önce, öykülerden etkilenmeyenlerin yersiz eleştirilerle bu türü değersizleştirmemelerini; bunun yerine eserlerin bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmak isterim. Le Fanu’nun eserlerini yargılarken, tarihin derinliklerinden gelen bir kültürü keşfettiğimizi unutmamalıyız. Neticede, gotik edebiyatın bugünkü gücünü onun gibi öncülere borçlu olduğumuzu bilmek bile eserleri daha anlamlı kılar. Dolayısıyla bu tarz kitaplara “hiç korkmadım, kötü kitaptı” gibi rezil, ukala yorum yapan bilinçsiz zihinlerden olmamanızı, onlardan uzak durmanızı temenni ediyorum. Kitaplar böyle yorumlanmaz/tanıt...

KİTAP TANITIMLARIM 250. “ZARAGOZA’DA BULUNMUŞ ELYAZMASI” (Manuscrit trouve a Saragosse) – Jan Potocki, Kırmızı Kedi Y., 220 s., 1. Basım, 2020.   Fantastik edebiyatın erken dönem ve en önemli yapıtlarından birisi olarak kabul edilen bu roman aslında yazıldıktan çok sonra, 1958’de yeniden keşfedilmiş. Modern romanın da öncülerinden kabul edilen ve Fransızca yazılan bu kitabın yazarı Polonya doğumlu Potocki (1761-1815), yaşamına kendi eliyle son vermiş. Özellikle orta doğu coğrafyası ağırlıkta olmak üzere bir gezgin, bir bilim insanı (para basma makinesinin mucidi, balonla ilk uçan Polonyalı ve birçok bilimsel çalışması varmış), bir siyasetçi (Polonya parlamentosunda vekil) imiş. Bu kitap tek romanıymış. Savaş sırasında bulunan bir günlükten (Don Kişot benzeri bir karakter olan Alphonse von Warden’ın) 14 günü içeriyor kitap. Aslında temel olarak bir yolculuk ve macera romanı. Tarz olarak macera, pikaresk, gotik korku-gerilim, mistik-gizem, masal etiketlerini sıralayabilirim. Ta...

KİTAP TANITIMLARIM 248. “ÖLÜM DANSI” (The Dance of Death) – Algernon Blackwood, Afa Y., 192 s., 1. Baskı, 2024.   Bir Blackwood kitabı daha… Dilimizde daha önce yayımlanmamış kitaplarını gördüğümde kesin olarak alacağım yazarlardan olduğu için kendisi, bu kitabı da görür görmez edindim. Bazı yayınevlerinin bazı serilerini takip ediyorum; genellikle korku kitapları “karanlık” kelimesiyle ilişkilendiriyor kitap ya da serilerini adlandırmada. İşte Afa Kitap da “Karanlık Seri” isminde bir diziye başlamış ve bu kitap 01 olarak numaralandırılmış. Diğer takip ettiğim serilerde olduğu gibi, bunu da izleyerek elimde daha önce başka yayınevlerinden olmayan kitapları edineceğim. Kapak tasarımı yapay zekâ izlenimi verdi, bu durum hoşuma gitmedi ama güzel kapak yine de. Kitaba adını veren öykünün ana sahnesi… Bu kitapta Blackwood’dan 4 adet hikâye var, ikisi kısa, ikisi uzun: “Tavan Arası” (8 sayfa), “Hayatta Kalma Bahçesi” (74 sayfa), “Ölüm Dansı” (14 sayfa) ve “Mısır’a İniş” (89 sayfa)....

KİTAP TANITIMLARIM 247. “AĞAÇLARIN SEVDİĞİ ADAM” (The Man Whom the Trees Loved) – Algernon Blackwood, Dedalus Y., 94 s., 1. Baskı, 2023.   Yazardan okuduğum 3. novella (“ Söğütler ” ve “ Wendigo ” ile birlikte). Bu 3 kitapta da yazarın belli bir tarzı olduğu açıkça anlaşılıyor. Blackwood, eko-gotik gizem/gerilim-korku yazıyor. Doğanın insan algısını aşan gizemleri, bilinmeyenin korkusu, insanlar ile evrenin kozmik kayıtsızlığı arasındaki ilişkiye dair felsefi sorular… İşi daha da ilerleterek, daha önce de sezinlediğim ve bu kitaptan sonra pekişen bir düşünceme göre yazarın panteist olduğunu söylemek isterim. Doğa, tüm heybeti ve hayran ediciliğiyle yazarın metinlerine hükmediyor. Doğa betimlemeleri, gerilim yaratma amaçlı düşük tempo durumsallığı, içsel yansımalar yazarın usta üslubunda ince ince işleniyor. Olay örgüsü minimal, bahsettiğim bu yapılar yoğun bir uzun öykü bu, diğerleri gibi. Her ne kadar uygarlığımız yavaş yavaş yok etse de etrafımızda-günlük hayatımızda yanlar...

KİTAP TANITIMLARIM 246. “KORKUNUN FELSEFESİ VEYA KALBİN PARADOKSLARI” (The Philosophy of Horror: Or, Paradoxes of the Heart) – Noel Carroll, Hece Y., 392 s., 1. Baskı, 2020.   Daha önce “ Korkunun Felsefesi ” isminde bir kitap tanıtmıştım.   O kitapta çağdaş insanın dünyadaki gerçek korkularına odaklanılıyordu ekseriyetle. İşin edebiyat, sinema kısmına bazı bölümler ayrılmıştı. Özellikle korku yazını ve sineması fanlarının bu işin kuramsal tarafını deşme isteklerini en iyi tatmin edebilecekleri kitap ise şu an tanıtıyor olduğummuş asıl. Zira bu kitapta korkunun izi edebiyat ve sinema (biraz da tiyatro) üzerinden sürülüyor. Alanında ilk olduğunu belirtiyor yazar; dilimize 30 yıl sonra çevrilmiş, aslen 1990’da yazılmış. Yazar, 1947-ABD doğumlu bir felsefeci. New York Şehir Üniversitesi profesörü. Çağdaş sanat felsefesinin önde gelen isimlerindenmiş. Dolayısıyla hemen belirteyim, kitap bir çağdaş sanat felsefesi tezi; hafif bir metin değil yani. Bilimsel/akademik bir çalışm...

KİTAP TANITIMLARIM 245. “50 MADDEDE KORKU SİNEMASI” – Dr. Uğur Kılınç, Karakarga Y., 293 s. 1. Baskı, 2022.   Korku sineması fanları için güzel bir okuma deneyimi ve kaynak oluşturacak kitap, On Dokuz Mayıs Üniversitesi Sinema Bölümü akademisyeni tarafından yazılmış. Konunun bilimsel uzmanı olan yazarın ayrıca bazı korku öykülerini okuduğumu da hatırlıyorum ve birkaç kurgu kitabı da var. Bazı sinemacılara göre korku filmleri, bilimkurgu ve fantastik macerayla birlikte Fantastik Sinema başlığı altında toplanır ama bu kitapta korku filmlerinin karşılığı olarak korku sineması ifadesi kullanılmış. Elbette diğer türlerle ilişkilerinden de bahsediliyor. Kitap, adı üstünde 50 farklı topikte korku sinemasını anlatıyor. Her bir başlık altında genellikle 5-10 sayfa uzunluğunda bilgiler yer alıyor. Yayınevinin “50 maddede” diye başlayan farklı konularda başka kitapları da mevcut. Ayrıca, elimdeki kitap cep boy formatında. İlgili başlıkların dizilimleri aynı zamanda korku sineması tarihi...

KİTAP TANITIMLARIM 243. “KARA KİTAP” – Suat Derviş, İthaki Y., 296 s. 1. Baskı, 2014. Türk kadın yazar ve gazeteci Suat Derviş (1905-1972), ülkemizden Avrupa’ya giden ilk kadın gazeteciymiş. “Fosforlu Cevriye” dâhil onlarca romanı, pek çok hikâye ve makalesi varmış. Ayrıca, kadın hakları ve demokrasi alanlarında da aktif bir şekilde mücadele etmiş bir aktivistmiş; Devrimci Kadınlar Birliği 'nin kurucusuymuş. Yazarın benim radarıma girmesine neden olan bu ilk kitabı “Kara Kitap”, bir şekilde az sayıda olan yerli tekinsiz kurmacanın tarihçesinde iz sürerken karşıma çıktı. Aslında kendisi bir öykü olan “Kara Kitap” ile birlikte bu kitapta toplam 4 hikâye var. Kitabın arkasında roman demişler ama 80-90 sayfa civarı olan ve uzun öykü diyebileceklerim şöyle: “Ne Bir Ses… Ne Bir Nefes”, “Buhran Gecesi” ve “Fatma’nın Günahı”. Kitaba adını veren “Kara Kitap” ise 25 sayfa ve kitapta ikinci sıraya koyulmuş. Ayrıca girişte bir “Sunuş” bölümü ve sonda “Sözlük” var. Kitap, orijinal dili Osmanl...

KİTAP TANITIMLARIM 242. “FANTASTİK ÖYKÜLER” (Recits Fantastiques) – Theophile Gautier, Doğu Batı Y., 240 s., 2018. 7-8 yıl önce, yerli korku yazarımız Işın Beril Tetik tarafından, Eskişehir’de bir kitabevi etkinliği sonrası korku edebiyatı üzerine sohbette bana önerilmişti Gautier. Değerli önerisi için kendisine teşekkürlerimi borç bilirim. Kendi okuma listelerim ne kadar uzadıkça uzuyorsa ancak okuyabilmişim bu kitabı. Fransız yazar Theophile Gautier (1811-1872) yazarlığının yanında şair, tiyatrocu, gazeteci ve sanat eleştirmeniymiş. Romantizm ve Parnasizm akımlarının yanı sıra, sembolizm ve modernizm gibi diğer edebi akımlara da katkıda bulunmuş. “Ars gratia artis” (Sanat, sanat içindir) akımının bir temsilcisi olduğu da belirtiliyor. Kitap 11 öyküden oluşuyor. 1831-1852 arasında yazar tarafından yazılan bu öyküler, kitaba da yazılma sırasıyla koyulmuş. Bilim ve sanat kitapları açısından kaliteli bir yayınevi tarafından basılmış olduğu da (Doğu Batı) gözümden kaçmadı. Bunlara paral...