TEKİNSİZ vd. KİTAPLAR

KİTAP TANITIMLARIM 259. “PARİS’TE BİR KURTADAM” (The Werewolf of Paris)   – Guy Endore, İthaki Y., 292 s., 1. Baskı, 2021.   Vampir literatürü için Bram Stoker’ın “Drakula” romanı neyse, kurtadam konusunda da bu roman oymuş! Drakula’nın meşhurluğunun aksine az bilinen kurtadamımız Bertrand ile tanışın. Üstelik kendisi komünist ve aktivist. Kitabın kapağında gördüğünüz gibi aynen… Korku fanları, kitabından ziyade filmini daha çok biliyordur (uyarlama): ünlü Hammer Film tarafından yayımlanan, Terence Fisher yönetmenliğindeki “The Curse of the Werewolf” (1961).   Aslında, genel anlamda kurtadamlarla (ya da kurt kadınlarla) ilgili kitaplar, vampirlerle ilgili olanlardan çok daha az.   Hatta Yirminci Yüzyıl’dan önce bu konuda bir roman olduğunu sanmıyorum (bilmiyorsam lütfen uyarın). Öyküler var tabii 1800lerde ve sonrasında. Böyle öykülerin derlendiği bir kitap da okumuş ve tanıtmıştım. Bu roman dışında okuduğum tek kurtadam romanı Stephen King’in “Kurtadamın Döngü...

KİTAP TANITIMLARIM 253. “ALTIN ÇANAK, Zamanımızın Bir Masalı” (Der goldne Topf. Ein Märchen aus der neuen Zeit) -   E. T. A. Hoffmann, Can Y., 128 s., 1. Basım, 2021.   Alman romantizminin üstadı Hoffmann’dan (1776-1822) bir fantastik masal. 1814’te yayımlanmış. Dönemin ve türün simge metinlerinden biriymiş. On iki bölümden oluşuyor ve her bölümün ismi “Birinci Gece Nöbeti, İkinci Gece Nöbeti…” şeklinde sırayla gidiyor. Elma satan yaşlı bir kadının sepetini devirdikten sonra hayatı değişen ve kendisini gerçekle fantastik bir dünya karışımında yaşıyor bulan üniversite öğrencisi Anselmus’un maceraları anlatılıyor kitapta. Geleneksel masal unsurları, antik mistisizm öğeleriyle harmanlanmış. Ayrıca fantastik dünya şiirle benzeştirilmekte. Dünyanın, akıl yoluyla ulaşılabilir gündelik gerçeklik ile yalnızca şiirsel eğilimlere sahip insanların erişebildiği fantezi dünyası olmak üzere romantik bir şekilde bölünmesi söz konusu.  DİKKAT! SPOILER BAŞLANGICI! Masal, Dresden...

KİTAP TANITIMLARIM 250. “ZARAGOZA’DA BULUNMUŞ ELYAZMASI” (Manuscrit trouve a Saragosse) – Jan Potocki, Kırmızı Kedi Y., 220 s., 1. Basım, 2020.   Fantastik edebiyatın erken dönem ve en önemli yapıtlarından birisi olarak kabul edilen bu roman aslında yazıldıktan çok sonra, 1958’de yeniden keşfedilmiş. Modern romanın da öncülerinden kabul edilen ve Fransızca yazılan bu kitabın yazarı Polonya doğumlu Potocki (1761-1815), yaşamına kendi eliyle son vermiş. Özellikle orta doğu coğrafyası ağırlıkta olmak üzere bir gezgin, bir bilim insanı (para basma makinesinin mucidi, balonla ilk uçan Polonyalı ve birçok bilimsel çalışması varmış), bir siyasetçi (Polonya parlamentosunda vekil) imiş. Bu kitap tek romanıymış. Savaş sırasında bulunan bir günlükten (Don Kişot benzeri bir karakter olan Alphonse von Warden’ın) 14 günü içeriyor kitap. Aslında temel olarak bir yolculuk ve macera romanı. Tarz olarak macera, pikaresk, gotik korku-gerilim, mistik-gizem, masal etiketlerini sıralayabilirim. Ta...

KİTAP TANITIMLARIM 234. “ST. IRVYNE – Ya da Gül-Haçlı: Bir Romans” (St. Irvyne; or, The Rosicrucian: A Romance) – Percy Bysshe Shelley, Everest Y., 133 s., 1. Basım, 2024.   Everest Yayınları’nın “Karanlık Sular” dizisinden yayımlanan kitap, İngiliz romantik şairi Percy Shelley’in (1792-1822) henüz 18 yaşındayken yazdığı gotik-romantik bir kısa roman… Shelley, şairliğiyle ve denemeleriyle meşhur olsa da 2 roman yazmış (diğeri “Zastrozzi”). Kitaptaki ana karakter, ölümsüzlüğün sırrını açıklamaya çalışan Gül Haç Tarikatı simyacısı Ginotti ile karşılaşan yalnız bir gezgin olan Wolfstein. Haydutlara katılan toplumdan dışlanmış gezgin Wolfstein ile onlara tutsak düşen Megalena’nın kaçış ve aşk hikâyesi ile Eloise adlı karakterin ikinci bir hikâyesini okuyoruz ve sonra bunlar bağlanıyor. Bu bağ da romanın ana gizemi. Diğer karakterler: haydutlar Cavigni, Steindolph, Ardolph; haydutlara hizmet eden Agnes; Wolfstein’ı baştan çıkaran Olympia; Eloise’in kardeşi Marianne ve diğer ya...

KİTAP TANITIMLARIM 225. “MOZAİK: Toplu Öyküler” (Mosaique) – Prosper Mérimée, Fihrist Y., 103 s., 3. Baskı, 2023.   Aslen Georges Bizet'in yazarın ölümünden sonra aynı adlı eserinden uyarladığı operanın ünü nedeniyle, “Carmen” novellasıyla tanınan Fransız Mérimée (1803-1870), Romantizm akımının önemli temsilcilerinden ve aynı zamanda kısa öykü ile kısa romanın (novella) öncülerinden.   Diğer romantikler gibi o da eserlerinde atmosfer yaratmak için pitoresk ve egzotik ortamları, ayrıca fantastik ve doğaüstü temalarla Orta Çağ'ı sıklıkla kullanmış. Bu türde Poe'nun çağdaşı ve Maupassant'ın öncülü… Turgenyev, Puşkin ve Gogol hayranı. Hayran olduğu Rusçayı öğrenmiş ve bu yazarlar dâhil zamanında bazı Rus klasiklerini Fransızcaya cevirmiş . Yazarlığı yanında tarihçi, arkeolog, akademisyen. “Mozaik”, kimin yazdığı belirtilmemiş bir Önsöz ile yazarın yedi adet öyküsünden oluşuyor. Daha önce de dört öyküsünün toplandığı bir kitabı tanıtmıştım (Ille’deki Venüs) ve ...

KİTAP TANITIMLARIM 190-192.  Ryunosuke Akutagawa:   “RAŞOMON”, Fol Y., 86 s., 1. Baskı, 2021.   “KAPPA”, Boğaziçi Üniversitesi Y., 77 s., 2. Baskı, 2015.   “RAŞOMON ve KAPPA”, Komik Şeyler Y., 87 s., 1. Baskı, 2022.   Bu tanıtımımda sizlere, Japon kısa öykünün babası olarak anılan Ryunosuke Akutagawa’dan ve elimdeki kitaplarından bahsedeceğim. Japonya’da her sene yazarlara verilen, alanın edebiyat dünyasında ilgi görmesini sağlayan Akutagawa Ödülü’ne de adını vermiş olan Ryunosuke (1892-1927), Tokyo’da yaşamış. Kısa hayatını ilaç içerek intiharla sonlandıran yazar, yalnızca 11 sene kadar yazmış ve 150 öykü sığdırmış bu kısa zamana. Elimde, 3 kitap bulunuyor. Ortak öyküler de barındıran bu kitaplardan Fol Yayınlarınınki 5, Komik Şeylerinki 4 ve Boğaziçi Yayınlarınınki tek hikâye içeriyor: Fol Yayınları: “Ormanda”; “Raşomon”; “Ejderha”; “Ah Çorba Vah Çorba”; “Kesa ile Morito” Komik Şeyler Yayıncılık: “Raşomon”; “Korulukta”; “Kappa”; “Örü...

KİTAP TANITIMLARIM 189. “SATYRICON” – Petronius, Dost Y., 147 s., 1. Baskı, 2003.   İçine şiir parçacıkları serpiştirilmiş düzyazı biçiminde satirik bir Latin Edebiyatı proto-romanı. Hatta Latin Edebiyatı’ndaki en görkemli, buna karşın en tartışmalı esermiş. M.S. 1. Yüzyılda yazıldığı düşünülüyor. Günümüze eserin tümü ulaşmadığı için başlangıcı ve sonu belli değil. Yazarı tartışılsa da Petronius, Antik Roma imparatoru Neron’un saray eğlencelerini tertip eden, hazcı bir kişilik olarak tanıtılıyor. Eser, F. Gül Özaktürk tarafından Latince aslından çevrilmiş ve kendisinin yazdığı bir Önsöz ile başlıyor kitap. Burada kitabın yazarı ve eser hakkında dilbilimsel, tarihi ve edebi bilgiler veriliyor. Daha sonra eser başlıyor. Herhangi bölüm/başlık olmayan metin, yan taraflarında numaralandırılmış paragraflarla ilerliyor ve 141 paragraftan oluşuyor. Yazarın zevk düşkünü karakteri, romana yansımış durumda. Zira eğlenceli, ciddi ve komik unsurları bir arada içeren mizahi, erotik...

KİTAP TANITIMLARIM 187. “CEHENNEM GÜVERCİNLERİ” – Robert E. Howard, Laputa Y., 312 s., 1. Baskı, 2022.   Conan, Solomon Kane gibi önemli fantastik karakterlerin yaratıcısı, Lovecraft’ın dostu Robert E. Howard’ın (1906-1936) korku öykülerinden oluşan kitap, Lovecraft’ın Howard anısına yazdığı bir denemeyi de içeriyor (daha önce Lovecraft’ın bir kitabında tanıtmıştım). Howard, kısa, trajik hayatına fantastik severler için önemli işler sığdırmış; yazdıkları edebiyat dışı görülse bile aile etkisi, okuma sevgisi, istek ve emeğin, teknik eğitim görmeden bir insanı nasıl başarılı bir yazar yapabileceğinin kanıtı niteliğinde eserler ortaya koymuş. Babasından ayrı yaşayan annesi ona bebekliğinden beri kitaplar, şiirler okuyarak, yazması için de onu teşvik etmiş. Tüberkülozdan mustarip annesi komaya girdiğinde, doktorlardan onun tekrar ayılmayacağını öğrenen Howard, arkadaşından ödünç aldığı silahla, arabasının şoför koltuğunda oturup kafasına sıkarak intihar etmiş. Henüz 30 yaşında ...