TEKİNSİZ vd. KİTAPLAR

KİTAP TANITIMLARIM 257. “ZASTROZZI” – Percy B. Shelley, Everest Y., 158 s., 1. Basım, 2024.   “Frankenstein” efsanesinin yaratıcısı Mary Shelley’nin eşi, İngiliz romantiklerinin meşhur isimlerinden, aslen şairliğiyle bilinen Percy Shelley’nin (1792-1822) ilk romanı… İkinci romanı olan “ StIrvyne ” da yine Everest Yayınları’nın “Karanlık Sular” dizisinden, nedense bundan önce yayımlanmıştı ve onu da tanıtmıştım. Bu roman, tarz olarak diğerine benziyor ama kurgu daha oturaklı ve tutarlı. Yine gotik-romantik, dram ve gizem de barındıran, temelinde bir aşk üçgeninin yer aldığı bir roman. Aşk, arzu-tutku, intikam, gücün yıkıcı doğası gibi karanlık psikolojik temalar işleniyor. Ölüm kol geziyor. Din-inanç ve Ateizm de (yazarın kendisi de ateisttir) dikkat çekici şekilde işleniyor. Shelley, bu romanı 17 yaşındayken yazmış; çok genç oluşunun etkisi görülüyor, romantizm dozu şiddetli. (Bu arada, 29 yaşında denizde boğularak ölmüş). Velakin burada Yeşilçam’ın erken dönem senaryolarına ...

KİTAP TANITIMLARIM 248. “ÖLÜM DANSI” (The Dance of Death) – Algernon Blackwood, Afa Y., 192 s., 1. Baskı, 2024.   Bir Blackwood kitabı daha… Dilimizde daha önce yayımlanmamış kitaplarını gördüğümde kesin olarak alacağım yazarlardan olduğu için kendisi, bu kitabı da görür görmez edindim. Bazı yayınevlerinin bazı serilerini takip ediyorum; genellikle korku kitapları “karanlık” kelimesiyle ilişkilendiriyor kitap ya da serilerini adlandırmada. İşte Afa Kitap da “Karanlık Seri” isminde bir diziye başlamış ve bu kitap 01 olarak numaralandırılmış. Diğer takip ettiğim serilerde olduğu gibi, bunu da izleyerek elimde daha önce başka yayınevlerinden olmayan kitapları edineceğim. Kapak tasarımı yapay zekâ izlenimi verdi, bu durum hoşuma gitmedi ama güzel kapak yine de. Kitaba adını veren öykünün ana sahnesi… Bu kitapta Blackwood’dan 4 adet hikâye var, ikisi kısa, ikisi uzun: “Tavan Arası” (8 sayfa), “Hayatta Kalma Bahçesi” (74 sayfa), “Ölüm Dansı” (14 sayfa) ve “Mısır’a İniş” (89 sayfa)....

KİTAP TANITIMLARIM 247. “AĞAÇLARIN SEVDİĞİ ADAM” (The Man Whom the Trees Loved) – Algernon Blackwood, Dedalus Y., 94 s., 1. Baskı, 2023.   Yazardan okuduğum 3. novella (“ Söğütler ” ve “ Wendigo ” ile birlikte). Bu 3 kitapta da yazarın belli bir tarzı olduğu açıkça anlaşılıyor. Blackwood, eko-gotik gizem/gerilim-korku yazıyor. Doğanın insan algısını aşan gizemleri, bilinmeyenin korkusu, insanlar ile evrenin kozmik kayıtsızlığı arasındaki ilişkiye dair felsefi sorular… İşi daha da ilerleterek, daha önce de sezinlediğim ve bu kitaptan sonra pekişen bir düşünceme göre yazarın panteist olduğunu söylemek isterim. Doğa, tüm heybeti ve hayran ediciliğiyle yazarın metinlerine hükmediyor. Doğa betimlemeleri, gerilim yaratma amaçlı düşük tempo durumsallığı, içsel yansımalar yazarın usta üslubunda ince ince işleniyor. Olay örgüsü minimal, bahsettiğim bu yapılar yoğun bir uzun öykü bu, diğerleri gibi. Her ne kadar uygarlığımız yavaş yavaş yok etse de etrafımızda-günlük hayatımızda yanlar...

KİTAP TANITIMLARIM 242. “FANTASTİK ÖYKÜLER” (Recits Fantastiques) – Theophile Gautier, Doğu Batı Y., 240 s., 2018. 7-8 yıl önce, yerli korku yazarımız Işın Beril Tetik tarafından, Eskişehir’de bir kitabevi etkinliği sonrası korku edebiyatı üzerine sohbette bana önerilmişti Gautier. Değerli önerisi için kendisine teşekkürlerimi borç bilirim. Kendi okuma listelerim ne kadar uzadıkça uzuyorsa ancak okuyabilmişim bu kitabı. Fransız yazar Theophile Gautier (1811-1872) yazarlığının yanında şair, tiyatrocu, gazeteci ve sanat eleştirmeniymiş. Romantizm ve Parnasizm akımlarının yanı sıra, sembolizm ve modernizm gibi diğer edebi akımlara da katkıda bulunmuş. “Ars gratia artis” (Sanat, sanat içindir) akımının bir temsilcisi olduğu da belirtiliyor. Kitap 11 öyküden oluşuyor. 1831-1852 arasında yazar tarafından yazılan bu öyküler, kitaba da yazılma sırasıyla koyulmuş. Bilim ve sanat kitapları açısından kaliteli bir yayınevi tarafından basılmış olduğu da (Doğu Batı) gözümden kaçmadı. Bunlara paral...

KİTAP TANITIMLARIM 234. “ST. IRVYNE – Ya da Gül-Haçlı: Bir Romans” (St. Irvyne; or, The Rosicrucian: A Romance) – Percy Bysshe Shelley, Everest Y., 133 s., 1. Basım, 2024.   Everest Yayınları’nın “Karanlık Sular” dizisinden yayımlanan kitap, İngiliz romantik şairi Percy Shelley’in (1792-1822) henüz 18 yaşındayken yazdığı gotik-romantik bir kısa roman… Shelley, şairliğiyle ve denemeleriyle meşhur olsa da 2 roman yazmış (diğeri “Zastrozzi”). Kitaptaki ana karakter, ölümsüzlüğün sırrını açıklamaya çalışan Gül Haç Tarikatı simyacısı Ginotti ile karşılaşan yalnız bir gezgin olan Wolfstein. Haydutlara katılan toplumdan dışlanmış gezgin Wolfstein ile onlara tutsak düşen Megalena’nın kaçış ve aşk hikâyesi ile Eloise adlı karakterin ikinci bir hikâyesini okuyoruz ve sonra bunlar bağlanıyor. Bu bağ da romanın ana gizemi. Diğer karakterler: haydutlar Cavigni, Steindolph, Ardolph; haydutlara hizmet eden Agnes; Wolfstein’ı baştan çıkaran Olympia; Eloise’in kardeşi Marianne ve diğer ya...

KİTAP TANITIMLARIM 233. “VAMPİR KANI” (The Blood of the Vampire) – Florence Marryat, Everest Y., 317 s, 1. Basım, 2024.   Ön yargı kötü bir şey... Kitabı birkaç kez görmüş, şu “Alacakaranlık” gibilerinden çağdaş ergen vasat bir vampir romanı sanmıştım. Bir kitapçıda gezerken raflarda tekrar dikkatimi çekti, yanında da aynı yayınevinden aynı formatta iki kitap daha vardı. “Karanlık Sular” serisi ve bu üç kitap neymiş diyerek elime alıp incelememle kitapları satın almam bir oldu (bu tanıtımın ardından diğer ikisini tanıtacağım). Hem daha önce dilimizde çevirisine rastlamadığım, hem de on dokuzuncu asırdan gotik-romantik eserlermiş meğer bunlar. Seriyi takibe aldım dolayısıyla. İngiliz yazar Marryat (1833-1899) bu romanı Stoker’ın “Drakula” efsanesiyle aynı yıl yazmış. Bu durum, merakımı daha da arttırdı ve hayatta en çok yaptığım eylem olan okuma işine koyuldum, kısa zamanda da bitirdim. Önyargı kötü bir şey… Kan-revan bir korku romanı olduğunu düşünmüştüm. İçinde ne kan ...

KİTAP TANITIMLARIM 222. “ŞEYTANIN İKSİRLERİ” (Die Elixiere des Teufels) – E.T.A. HOFFMANN, Can Y., 363 s., 1. Baskı, 2014.   “Apage Satanas, apage!”   Üst üste modern dönem ABD’li yazarların kitaplarını tanıttıktan sonra, başka bir coğrafyaya ve zamana gidiyorum. Almanların fantastik üstadı Ernst Theodor Amadeus Hoffman’ın (1776-1822) bir romanını tanıtacağım sizlere. Romantik akımın en önemli yazarlarından sayılan Hoffmann, şairlik, ressamlık, müzisyenlik de yapmış çok yönlü bir kişilik. Etkilediği isimler arasında Poe, Dostoyevski, Freud ve yönetmen Bergman gibi dev isimler var. Şeytanın İksirleri, 1815 yılında yayımlanmış. Bu grotesk, klasik-gotik roman; son derece ciddi bir tonda (mizah öğesi sıfır) yazılmış, dinsel (Hıristiyan) hissiyat ve ortamlarla (manastır) kaleler, ormanlar gibi manzaraların atmosferiyle yoğrulmuş. İnanç, inançtan sapma, günah, kefaret, içsel çatışma, aşk, cinayet, delilik gibi temalar yansıtılıyor. Ağırlıklı olarak, başkarakter Kapuç...

KİTAP TANITIMLARIM 185. “BİR NOEL ŞARKISI” (A Christmas Carol) – Charles Dickens, İş Bankası Y., 98 s., 1. Basım, 2020.   “Merry Christmas.”   Dünya Edebiyatının belki de en meşhur hayalet öyküsüdür “Bir Noel Şarkısı”. Viktorya Dönemi’nin büyük ustası Dickens, klasik hayalet hikâyelerinin de öncülerindendi. Ekonomik sıkıntılarla boğuştuğu bir dönemde, sadece altı haftada yazdığı bu novella, sonrasındaki etkileri bakımından da oldukça önemli bir eser. Noel ruhunu yeniden canlandıran, İngilizceye yeni ifadeler eklenmesini sağlayan, yoksullara yardım bilincini arttıran bir hikâyeden bahsediyoruz. Her ne kadar hayalet hikâyesi olsa da, korku türünü sadece bu figürler üzerinde görebileceğimiz, aslında dram tarzında, didaktik bir eser. Yetişkinlerle birlikte çocuklar için de önemi vurgulanır ve kısaltılmış metinleri çocukların okuması gereken temel eserler arasında gösterilir. Öğretmen-yazar kavramından ve insanlara ahlaki ders veren eserlerden kişisel olarak kesinli...

KİTAP TANITIMLARIM 170. “POE HAKKINDA YENİ NOTLAR” (New Notes on Edgar Allan Poe) – Charles Baudelaire, Laputa Y., 63 s., 1 Baskı, 2021.   “Hayal gücü, bir düş değildir.”   Bir üstattan bir üstat hakkında notlar okumanın edebi zevki başka. Budelaire, Poe’ya saygı duyan, Fransızcaya da ilk çeviren, onun hakkında makaleler yazan büyük bir şair, sanatçıydı. Ne de olsa kendisinin satırlarında dolaşan hezeyan, arzu, şiddet ve romantizm Poe’nun mısralarında, paragraflarında da cirit atmaktaydı. Bu kitapta, Baudelaire’den, kitaba adını veren makalenin yanı sıra, Poe’nun editörü Nathaniel Parker Willis’in yazdığı “Edgar A. Poe’nun Ölümü” adlı yazı yer alıyor. Ayrıca, Poe’nun birkaç öyküsündeki önemli sahnelerin çizimleri mevcut. Baudelaire, öncelikle kendi çağındaki yazarları ve yozlaşmış edebiyatı eleştirerek, Poe’nun farklılığından bahsediyor. Hayal gücüne Poe’nun verdiği anlamdan; eserlerinde insana güvensizlik, insanın içindeki kötülüğü nasıl estetize bir şekilde ...