KİTAP TANITIMLARIM 244.

“ROMANIN KISA ÖYKÜSÜ” (The Short Story of Novel) – Henry Russell, Hep Kitap Y., 224 s. 1. Baskı, 2022.

 

Öykü, kısa ve hızlı bir yarışsa; roman da, uzun bir maraton… Olay örgüsü, karakterler ve çeşitli temalar etrafında gelişen uzun kurgusal eserler romanlar.  Genellikle düzyazı şeklinde yazılır ve okuyucuya geniş bir anlatı sunarlar. Romanlar, genellikle bir ana tema veya hikâye etrafında dönen bir olay örgüsüne sahiptir. İçinde birden fazla alt konu, karakter gelişimi ve yer-zaman unsurları bulunur. Ben öyküyü daha çok tercih etsem de romanın önemi kaçınılmaz. Zaten edebiyat denilince benim ilk aklıma roman gelir, diğer yazın türleri daha sonra gelir. Okumak hayatının odağında olan birisi olarak romanın tarihçesini, öyküsünü bilmek heyecanlı bir iş. Akademik ve kuramsal yığınlarda, detaylarda boğulmadan bu işi özetlemek, bilen için de gözden geçirmek adına bu kitap keyifli bir okuma deneyimi yaratıyor.

Kitabın alt başlığı (iç kapakta yazıyor) içerik hakkında fikir veriyor zaten: “Janrlara, Eserlere, Temalara ve Tekniklere Yönelik Cep Kılavuzu”. İşte bu alt başlıkta geçen 4 ana bölüme ayrılmış kitap. Yine orada geçtiği gibi, aslında bu kitap bir kılavuz. Yani alıp baştan sona okumasanız da (ama ben öyle yaptım) elinizin altında arada açıp bakacağınız bir kaynak, bir tarihçe de aynı zamanda. Cep kılavuzu ifadesi sizi yanıltmasın, genel kitap boyutundan daha küçük değil (biraz büyük hatta) ve de kalın kuşe kâğıt olduğu için ağırca. Kitap hakkında bilgilendirme veren ve nasıl kullanılacağını açıklayan Önsöz bölümünden sonra her ana başlık altında her sayfada (ya da birkaç sayfada) ilgili alt başlıklar altında görseller ve kısa bilgiler yer alıyor. Sayfalar her ana başlık altında standart biçimlerde tasarlanmış. Örneğin Janrlar bölümünde bir alt başlıkta o tarz hakkında bilgi, tarzın önemli yazarları, önemli gelişmeler ve o tarzda yazan önemli bir yazarın resmi yer alıyor. Bu şekilde keyifli bir okuma yaratıyor kitap. İki oturuşta bitirdim sanırım.

36 janr, 67 roman, 24 tema ve 26 teknik irdelenmiş. Özellikle son kısım, benim gibi işin inceleme, yorumlama kısmıyla da ilgilenenler için bilgilendirici. Her ne olursa olsun genel kültüre katkı yapan bir eser. Ana kısımlara örnekler vereyim: janrlarda tabii ki korku, gerilim, bilimkurgu gibi iyi bildiklerim yanında Bildungsroman, anahtarlı roman, nehir roman gibi yeni öğrendiklerim oldu. Temalara örnekler: aşk, ölüm, doğa karşısında insan, eğitim, sınıf vs. Tekniklere örnekler: sembolizm, biçim, çerçeveleme, çoklu bakış açısı, diyalog vs. Okuyucu için en çok ilgi çekecek kısım romanlar olabilir tabii.  İlk romandan başlıyor, hayır “Don Quijote” değilmiş, ondan önce 2 tane daha var. Robinson Crusoe’lardan Frankenstein’lara, Suç ve Ceza’lardan Germinal’lere, Ulysess’lerden Hayvan Çiftiği’ne, Gülün Adı’ndan Yüzüklerin Efendisi’ne kadar tarihiyle paralel olarak romanlar hakkında kısaca bilgiler veriliyor. Her roman ve yazarı hakkında bilgiler, yazarların diğer eserleri de veriliyor.

Sonuç olarak romanlar ve tarzlar hakkında çekirdek bilgiler ve tarihçesini elinizin altında tutmak isterseniz başlangıç düzeyde bilgiler için keyifli bir kitap olmuş. Buna karşın, detaylı bilgiler, çok dolu bir eser aramayın. Kısa ve hızlı başlangıç düzeyinde bilgiler veren çok sayıda piyasadaki kitaptan benim için okuması keyifli bir örnek oldu. Yayınevinin aynı formatta başka kitapları da varmış: “Evrenin Kısa Öyküsü”, “Sanatın Kısa Öyküsü” vb. Onlara da göz atılabilir. Fiyatlarının yüksek olduğunu da belirteyim.