KİTAP TANITIMLARIM 245.

“50 MADDEDE KORKU SİNEMASI” – Dr. Uğur Kılınç, Karakarga Y., 293 s. 1. Baskı, 2022.

 

Korku sineması fanları için güzel bir okuma deneyimi ve kaynak oluşturacak kitap, On Dokuz Mayıs Üniversitesi Sinema Bölümü akademisyeni tarafından yazılmış. Konunun bilimsel uzmanı olan yazarın ayrıca bazı korku öykülerini okuduğumu da hatırlıyorum ve birkaç kurgu kitabı da var. Bazı sinemacılara göre korku filmleri, bilimkurgu ve fantastik macerayla birlikte Fantastik Sinema başlığı altında toplanır ama bu kitapta korku filmlerinin karşılığı olarak korku sineması ifadesi kullanılmış. Elbette diğer türlerle ilişkilerinden de bahsediliyor. Kitap, adı üstünde 50 farklı topikte korku sinemasını anlatıyor. Her bir başlık altında genellikle 5-10 sayfa uzunluğunda bilgiler yer alıyor. Yayınevinin “50 maddede” diye başlayan farklı konularda başka kitapları da mevcut. Ayrıca, elimdeki kitap cep boy formatında.

İlgili başlıkların dizilimleri aynı zamanda korku sineması tarihinin bir özetini de oluşturuyor genel itibariyle. Yani kitabı baştan sona okursanız bu türün sinemada ortaya çıkışını, konumlanmasını, geçirdiği evrimi ve başlangıcından günümüze eserleri de öğreniyorsunuz. Başlıklardan bazılarını örnek olarak yazayım: 1. Sinemada Korku Etiketi 2. İlk Korku Filmleri 3. Dışavurumcu Alman Sineması… 6. Sesli Sinemanın Başlaması…8. B Tipi Korku Filmleri…12. Cinsel Uyanış, Erotizm ve İstismar…17. Felsefe: Korku Sinemasının İkircikli Yanı…21. Korku Sinemasının Diğer Türlerle Etkileşimi…28. Kesme Biçme Filmleri: Slasher…45. İkiz Bedenler ve Eş Benlik Çatışmaları: Doppelganger…50. Bir Korku Filmini Eleştirmek.

Yazarın da Önsöz’de belirttiği gibi, her bir başlık aslında kapsamlı ayrı birer kitap olabilir. Kitabın arkasındaki “oldukça kapsamlı bir kaynak” ifadesine benim gibi, yazar da katılmıyor yani. Dolayısıyla kitap genel bir çerçeve sunuyor yukarıda bahsettiğim konularla ilgili. Yani bu türü seven, yeni başlayanlar için güzel bir bilgilendirici kaynak; türün köklü fanları içinse yeniden gözden geçirip hatırlayabilecekleri lakin mutlaka bilmediği bir şeyler de yakalayabilecekleri bir çalışma oluşturuyor kitap (mesela ben elevated horror terimini buradan öğrendim). Elbette bu işi yapan başka, benzer kitaplar da var ama bu kitapta yazar çok iyi bir konsantre oluşturmuş. Özünü iyi vermiş türün. Belli ülkelerin sinemalarına fazla odaklanmadığının da altını çizmek isterim, kitap Amerikan sineması ekseninde ilerliyor genellikle. Bunun nedenini de yazar yine Önsöz’de ortaya koyuyor: korkunun bir tür olarak yerleşik bir konum edinmesinin Hollywood sinemasında gerçekleşmesi. Asya korku sinemasına ve Türk korku filmlerine birer başlık açılmış sadece, gördüğüm kadarıyla.

Maddelerde tarihçe, korku türleri (gotik, slasher, body-horror vs.), diğer türlerle ilişkiler (korku-komedi, korku-fantastik vb.), korku karakterleri (zombi, vampir, hayalet vb.), devam filmleri (sequel), yeniden yapımlar (remake) gibi farklı kategoriler var. Bu açıdan da zenginlik mevcut. Yalnızca güncel korku filmlerinde kalanlar için özellikle bu işin geçmişindeki güzellikleri (hatta bugünden daha güzel olanı) keşfedebilecekleri bir imkân da veriyor kitap. Özellikle sessiz dönem filmlerindeki oyuncuların başarısı bir başkadır bence. Konuşmadan oynamak başka bir meziyet. Ben her zaman eski siyah-beyaz korku filmlerini çağdaş olanlara katbekat tercih ederim. Güzellik-yakışıklılık ve cool olmak üzerinden değerlendirilen oyunculara, bolca dijital efektlerle video oyunlarını andıran görselliğe kapılmayın. Önemli olan ruhtur, histir. Neyse, başka bir tartışma konusu açarak kitap tanıtımının dışına çıkmayalım.

Her tanıtımımım sonunda o kitabı kimlere tavsiye edeceğim hakkında birkaç kelam ederim. Bu kitabı özellikle sadece çağdaş korku filmlerini bilip sevenlere, sonrasında tüm korku sineması fanlarına tavsiye ederim. Hacmine bakmayın, birkaç seansta okuyabilirsiniz ilgiyle. Çeviri olmayıp, dilimizde yazılmış güzel bir kaynak.

Not: Kitabı bana tavsiye eden değerli arkadaşım Seda Erişkin’e teşekkür ederim.

Yorumlar

Yorum Gönder

SİZİN İÇİN ÖNERİLEN DİĞER İNCELEMELER

Resim
  KİTAP TANITIMLARIM 81. “KÖPEK KALBİ” (Собачье сердце) – Mihail Bulgakov, İş Bankası Y., 132 s., 10. Basım, 2019. “U-u-u-u-u-u-hu-hu-huhu-uu! Ah. Bana bakın, ölüyorum! Son duamı uğulduyor tipi kemeraltında, ben de onunla birlikte uluyorum. Bittim artık, bittim. Halk Ekonomisi Merkez Sovyeti çalışanları için yeterli beslenme yemekhanesinin önünde, kafasına kirli bir külah geçirmiş alçak bir aşçı kaynar su döktü üstüme ve sol böğrümü haşladı. Adi herif, bir de proleter olacak! Tanrım, çok acıyor! Kemiklerime kadar eritti kaynar su. Şimdi uluyorum, uluyorum, uluyorum ama ne faydası var ki ulumanın? Ne yaptım ki ben ona? Ne? Halk Ekonomisi Sovyeti’ni yiyip bitirecek değilim ya çöplüğünü eşelemeyle? Açgözlü pislik. Suratına bir bakın denk gelirseniz: Tam bir yağ tulumu! Bakır suratlı hırsız. Ah, insanlar, insanlar! Külahlı bana kaynar su ikram ettiğinde öğlendi. Şimdi hava karardı, Preçistenka itfaiye bölüğünden soğan kokusu geldiğine göre saat öğleden sonra dört civarı olmal...
Devamı
Resim
  KİTAP TANITIMLARIM 1.        “TÜNEL” (El tünel) – Ernesto Sabato, Ayrıntı Y., 152 s., 2. Basım, 2016. Kitap; mizantrop, nihilisttik egzistansiyalist (Sartre ve Camus etkisi belli burada) olarak tanımlayabileceğimiz bir ressamın, kendisini anladığını düşündüğü bir kadının peşinden gidip, kadının da ona ilgi göstermesi sayesinde bir ilişkiye başlayarak, adamın aşırı kıskançlığı ve takıntıları yüzünden (üstelik kadın hiçbir şey yapmamasına ve hayatında kör kocası, birkaç kuzeni ve kafası dolduğunda tek başına huzur bulduğu deniz kenarı bir kulübesinden başka bir şey olmamasına rağmen) en sonunda kadını öldürmesini, birinci ağızdan anlatıyor. Bu tek cümleyle tüm kitabı iyi özetlemiş olduğumu düşünüyorum. Paranoyak olduğunu anlıyoruz tabi adamın. Aşk olarak isimlendirdiği şey kendi takıntısından başka bir şey değil. 150 sayfayı 39 bölüme bölmüş olan yazarın dili de rahat ve akıcı. Tek akşamda bitirdim kitabı. Öncelikle, yazarın iyi bir edebiyatçı olduğunu söyle...
Devamı
Resim
KİTAP TANITIMLARIM 199. “VOODOOLAR ARASINDA”   - Mary Alicia Owen ve Lefcadio Hearn, Laputa Y., 78 s., 1. Baskı, 2022.   Yayınevinin, “Araştırma-İnceleme” dizisi kapsamında yayımlanan kitap, iki yazardan ikişer makale/bildiri ve Hearn’den 3 kısa öykü/anekdot içeriyor. On dokuzuncu yüzyılın sonlarına doğru tarihleniyor yazılar. Kitabın topiği, Haiti’nin resmi dinlerinden biri de olan, Batı Afrika kökenli ruhçu-animist bir dini sistem ve dünya görüşü olan Voodoo. Büyüler, ritüeller içeren bu akımın, dönemindeki ABD’de bazı bölgelerdeki etkinliği ve yansımalarını irdeliyor yazılar. İçerik şöyle: Mary A. Owen’dan; “Voodoolar Arasında” (Among the Voodoos) ve “Voodooculuk” (Voodooism), Lefcadio Hearn’den ; “New Orleans Batıl İnançları” (New Orleans Superstitions), “Son Voodoo” (Last of the Voudoos) ve 3 öykü (Siyah Aşk Tanrısı, Beyazlar İçinde, Şeytanın Yakutu). Afrika’dan Amerika kıtasına gelmiş/köle olarak getirilmiş insanların bölgeye taşımış olduğu Voodoo ve ...
Devamı
Resim
  KİTAP TANITIMLARIM 43.   “GECE TABLOLARI” (Nachtstücke) – E.T.A. HOFFMANN, Can Y., 346 s., 1. Basım, 2012.   “ Oy tahta bebecik! Dön, güzel tahta bebecik!” İçinde yaşadığım çevreden uzaklaşmak, okumaya başladığım ilk zamanlarda öncelikli amaçlarımdan birisiydi. O yüzden hep, olmadığım yer ve zaman daha çok ilgimi çekerdi. Özellikle; gelişmiş teknolojinin olmadığı, etrafı ekranlar ve diğer elektronik eşyaların sarmadığı, tamamen kaba ve güvensizlik içinde devinen kaotik, kalabalık modern dünyanın gürültülü ve ışıltılı metropolleri yerine doğanın içinde konuşlandırılmış, ulaşımın at arabalarıyla yapıldığı ve az insanın yaşadığı büyük şatoların-konakların yer aldığı o birkaç asır öncesinin Avrupası beni hep etkilemiştir. Olabildiğince saygılı, kibar iletişim şekline hep hayran oldum ama yaşadığım çağ ve yerde çok nadiren yakalayabildim bunu. Hepimiz sanki birbirimizden daha kaba, daha duygusuz, daha kötü, daha bencil, daha çıkarcı olmak için yarışıyor gibiyiz. Bu...
Devamı
Resim
  KİTAP TANITIMLARIM 126-128.   M. R. JAMES:   “HAYALET ÖYKÜLERİ” (Ghost Stories) – İthaki Y., 174 s, 1. Baskı, 2020.   “KONT MAGNUS & Diğer Hayalet Hikayeleri” – Kozmostar Y., 62 s., 1. Baskı, 2018.   “KAYIP KALPLER & Diğer Hayalet Hikayeleri” – Kozmostar Y., 71 s., 1. Baskı, 2018.   “Sıçanlar olmalı… Başka ne olabilir ki!”   Korku fanları kaçırmayın! Tanıtımımın sonuna yazacağım cümleyi başa yazdım ki dikkatinizi çekebileyim. Lovecraft’tan Stephen King’e, Christopher Lee’ye kadar, korku konusunda usta birçok dev ismi etkilemiş birisinden bahsedeceğiz. Dr. Montague Rhodes James, hayalet öyküleri konusunda türün en iyi ve etkili yazarı kabul ediliyor, hakkını da veriyor. 1862 doğumlu İngiliz yazar (korkunun beşiği memleket), aslında bir akademisyen. Ortaçağ araştırmacısı, müze işletmecisi ve Cambridge’de rektör yardımcılığı da yapmış. Aslında bir edebiyatçı değil. Öyküleri ilk önce arkadaşlarını korkutmak için anlatırmış, so...
Devamı
Resim
    KİTAP TANITIMLARIM 48-61.   LOVECRAFT KİTAPLARI.   REN KİTAP (6 KİTAP – 2200 s., 2019):                                                              1.       “DELİLİK DAĞLARINDA” – 349 s.                                        2.       “CTHULHU’NUN ÇAĞRISI” – 360 s.                                                    ...
Devamı
Resim
  KİTAP TANITIMLARIM 110.   “MAYHEM 1986 – 1993”- Sub Y., 224 s., 1. Baskı, 2020.   Norveçli sansasyonel Black Metal grubu MAYHEM'in ilk dönemlerinde yaşanan olaylara, içeriden ışık tutan bu arşivlik kitaba yaptığım tanıtımı  BURADAN okuyabilirsiniz. Tanıtımımı yayınlayan Cenk Ansen ve Extreminal oluşumuna teşekkür ederim.
Devamı
Resim
  KİTAP TANITIMLARIM 26.   “KİNYAS VE KAYRA” – Hakan Günday, Doğan Y., 531 s., 1. Baskı, 2003.   “There’s no plan. That’s the fucking plan!” “Trainspotting” kitabındaki karakter Renton   “Bir meslek, bir kariyer, bir aile seç; ev eşyaları seç, berbat bir evinde üfleyip püfleyerek yumurtladığın veletlerin yanında gebermeyi seç. Hayatı seç. Neden böyle bir şey yapayım ki? Ben hayatı seçmemeyi seçtim.” diyordu. Yeraltı edebiyatında sık rastladığımız bu varoluşsal sorun, ilk kez bir kitabını okuduğum Hakan Günday’ın bu ilk kitabında da temel mesele olarak karşımıza çıkıyor. Başlangıçta birbirinden pek ayıramadığım karakterler, genç yaşta ailelerini terk etmiş, 3 farklı ülkede spontane yaşayan, uyuşturucu ve silah kaçakçılığıyla para kazanan, bolca şiddete karışan tipler. Temelde yaşama, topluma, sisteme ve hemen hemen her şeye uyumsuz, her şeyi eleştiren, nefret yüklü, erdem ve ahlakla ilgilenmeyen, cinayet ve tecavüzden kaçınmayan karakterler. En temel sosyolo...
Devamı
Resim
KİTAP TANITIMLARIM 151. “VİY” – Nikolay Gogol, İthaki Y., 125 s., 1. Baskı, 2020. “Viy’i getirin! Gidip Viy’i getirin diyordu ölü.”   Tanıtımlarımda ağırlıklı olarak 19. Yüzyıl gotik korku eserlerine yer veriyorum, bilen bilir. Coğrafya olarak ise genellikle Britanya ve ABD’li yazarların yoğunluğunu görüyorum okumalarımda. Almanya, Fransa gibi diğer batı ülkeleri yazarları da akabinde geliyor diyebilirim. Yine aynı zamanlarda, 1800’lerin başlarında doğmuş Gogol ise Ukraynalı. Edebiyat dünyasında dev bir isim olan yazarın adının eski Türkçeden geldiği, manasının “Göğün rengi” olduğu iddia ediliyor. “Ölü Canlar” adlı klasik romanı ve oyunları, hicivli komedi tarzında öyküleriyle bilinen yazarın, İthaki “Karanlık Kitaplık” serisinden yayımlanan bu kitapta ise 3 adet korku öyküsüne yer verilmiş. Hemen, Batı-Doğu farkı göze çarpıyor. Özellikle kültür, sosyal hayat, insan ilişkileri anlamında. Dönemdeki türün batılı eserlerinde vakur, sakin, saygılı iletişim, aristokratlar, gör...
Devamı
Resim
  KİTAP TANITIMLARIM 24.   “ANTİK EDEBİYATTA HAYALET HİKÂYELERİ” – D. Felton, 1. Baskı, 2002. “Ölülerin kemikleriyle dolu urnelerden iniltiler yükseldi. Sonra içlerinden yol geçmeyen korularda silahların çarpışması ve bağırışlar duyuldu. Hayaletler çarpışmak için toplanıyordu.   Korku edebiyatı tutkunu olarak, hayalet öyküleri deyince aklımıza neler gelir? Modern dünyada benim aklıma hemen Shirley Jackson’ın “Tepedeki Ev”i geliyor ama daha eskilere gittiğimizde neler biliyoruz? M.R. James, Henry James, Sheridan Le Fanu da 1-2 asır öncesinden aklıma gelenler. Peki, ilk öyküler hangileriydi ve hayaletler ilk ne zaman öykülerde yer almaya başladı? Benim bildiğim, gotik edebiyatın ilk eseri sayılan, Horace Walpole’un “Otranto Şatosu” ile başladı, ancak durum hiç de öyle değilmiş. Bir doktora tezinin değiştirilmesiyle hazırlanmış kitap, bizi işte bu hayalet öykülerinin bilinen yazılı ilk örneklerine götürüyor. Tam 2 bin yıl önce Eski Yunan ve Roma’da, günümüzde bildiği...
Devamı