TEKİNSİZ vd. KİTAPLAR

KİTAP TANITIMLARIM 227. “MALDOROR’UN ŞARKILARI” (Les Chants de Maldoror) – Comte de Lautreamont, İmge Y., 291 s., 2. Baskı, 2019.   “Tanrı’dan dilerim ki, yüreklenen ve okuduğu kitap gibi geçici olarak canavarlaşan okur, bu kasvetli ve zehirli sayfaların ıssız bataklıklarında sarp ve yabanıl yolunu şaşırmadan bulur…”   Düzyazı formatında sürrealist şiir. Sürrealist akımın yaratıcılarından sayılıyor, sonraki dönem şiiri üzerinde oldukça etkili olduğu belirtiliyor. Esas ismi Isidore Lucien Ducasse olan, 1846 Uruguay doğumlu yazar, Fransa’da geçiriyor hayatının çoğunu ve 24 yaşında bir otel odasında ölüyor (ölüm nedeni kesin olmamakla birlikte intihar iddiaları var). Bu eseri 22 yaşında yazmış. Kitapta çevirmen Özdemir İnce tarafından yazılmış 2 Önsöz bölümü, Maldoror’un 6 bölüme ayrılmış şarkısı, diğer eseri Poesies I-II ve mektupları yer alıyor. İlk 40 sayfada Özdemir İnce hem kendisinden, hem yapıtın dilimize çeviri sürecinden hem de yazarın hayatı ve edebi öze...

KİTAP TANITIMLARIM 226. “AVUCUMDA SOĞUK ELİN” (Cold Hand in Mine) – Robert Aickman, İthaki Y., 280 s., 1. Baskı, 2022.   Yayınevinin “Karanlık Kitaplık” serisinde iyi bildiğim klasik korku-gerilim eserlerinin yanında daha önce okumadığım bazı yazarların kitapları da ilgimi çekti. Onlardan birisi olan, yazarın İngiliz olmasının yanında adıyla da beni cezbeden bu kitap, 8 adet öykü içeriyor. Aickman (1914-1981) öykülerinin şahsına münhasır bir tarzı var. Bilinmezlik, tuhaflık, gerilim-gizem-korku… Yazar şöyle diyormuş bir röportajında: “ Almanların Ehrfurcht dediği şeye inanıyorum: İnsanın anlayamadığı şeylere saygı. Ölümden sonraki hayata inanıyorum ve kelimelerin anlamları üzerinde ayrıntıya girmeyi reddediyorum, çünkü tüm beyhude ve indirgemeci tanımlama çabalarından dolayı bu en boş olanıdır. Sonunda kalıcı olan açıklama değil gizemdir.” Kitabın adına bayıldım! Hem trajik, hem korkuya atıf yapıyor. Hem doğaüstüyle bağlantı kurulabilecek bir ifade hem de fiziki gerçe...

KİTAP TANITIMLARIM 225. “MOZAİK: Toplu Öyküler” (Mosaique) – Prosper Mérimée, Fihrist Y., 103 s., 3. Baskı, 2023.   Aslen Georges Bizet'in yazarın ölümünden sonra aynı adlı eserinden uyarladığı operanın ünü nedeniyle, “Carmen” novellasıyla tanınan Fransız Mérimée (1803-1870), Romantizm akımının önemli temsilcilerinden ve aynı zamanda kısa öykü ile kısa romanın (novella) öncülerinden.   Diğer romantikler gibi o da eserlerinde atmosfer yaratmak için pitoresk ve egzotik ortamları, ayrıca fantastik ve doğaüstü temalarla Orta Çağ'ı sıklıkla kullanmış. Bu türde Poe'nun çağdaşı ve Maupassant'ın öncülü… Turgenyev, Puşkin ve Gogol hayranı. Hayran olduğu Rusçayı öğrenmiş ve bu yazarlar dâhil zamanında bazı Rus klasiklerini Fransızcaya cevirmiş . Yazarlığı yanında tarihçi, arkeolog, akademisyen. “Mozaik”, kimin yazdığı belirtilmemiş bir Önsöz ile yazarın yedi adet öyküsünden oluşuyor. Daha önce de dört öyküsünün toplandığı bir kitabı tanıtmıştım (Ille’deki Venüs) ve ...

KİTAP TANITIMLARIM 224. “KANINDAN BİRAZ” (Some of Your Blood) – Theodore Sturgeon, İthaki Y., 126 s., 1. Baskı, 2023.   Kitabın ismi ve kapağını görünce ilk aklınıza ne geldi? “İşte bir vampir romanı” dediniz benim gibi. Yanıl(ma)dınız! Anlatacağım… Önce yazardan bahsedelim. ABD’li Theodore Sturgeon (1918-1985) , günümüzde pek bilinmese de, yirminci yüzyılın ortalarında özellikle bilimkurgu sevenler tarafından epey tanınıyormuş. Ağırlıklı olarak bu türde eserler veren yazar, gizem-gerilim-korkuya da el atmış. Orijinal “Uzay Yolu” dizisinin de birkaç senaryosunu yazmış. Elimdeki kısa roman ise 1961’de yayımlanmış ilk olarak. Tarz konusunda etiketler yapmadan olmaz; korku romanı mı diye düşünüyorum, biraz. Arka kapakta, Korku Yazarları Derneği (Horror Writers Association / HWA) tarafından “Tüm Zamanların En İyi 40 Korku Kitabı” listesine dâhil edildiği ve vampir edebiyatının dönüm noktalarından biri olduğu yazıyor. Bunlar bana fazla iddialı geldi kitabı bitirince. Hem, 40...

KİTAP TANITIMLARIM 223. “PERİLİ EV” (The Haunted House) – Kolektif, İş Bankası Y., 165 s., 1. Baskı, 2024.   Hasan Ali Yücel Klasikleri Serisi ilerledikçe bazı tekinsiz klasikleri de bünyesine kattı. Tragedyadan roman ve öyküye, felsefeden psikanalize kadar birçok klasiğin çevrildiği bu seri, 2024 yılının başı itibariyle şu an tanıtacağım 450. kitabı çevirdi. Kapak tasarımları sabit olan bu seri aynı zamanda her kitabın ciltlilerini de basıyor ama fiyat farkı çok fazla. Bu yüzden, elimde birkaç tane ciltli olmasına rağmen genellikle ciltsizlerini tercih ediyorum. Üstelik bunlar, yayınevinin ve çevirilerin kalitesi göz önüne alındığında fiyat/performans açısından en tercih edilebilir olanlar (aynı kitap başka yayınevinden de basılmışsa). Fakat şömizli ve bez ciltli olanlar da inanılmaz güzel ve kitaplıklarınızda çok uzun süre yıpranmadan dayanabilir. Tercih sizin. Hasan Ali Yücel’i (1897-1961) tanımayan varsa; şair Can Yücel’in babası, Köy Enstitüleri’nin kurucusu, eski mill...

KİTAP TANITIMLARIM 222. “ŞEYTANIN İKSİRLERİ” (Die Elixiere des Teufels) – E.T.A. HOFFMANN, Can Y., 363 s., 1. Baskı, 2014.   “Apage Satanas, apage!”   Üst üste modern dönem ABD’li yazarların kitaplarını tanıttıktan sonra, başka bir coğrafyaya ve zamana gidiyorum. Almanların fantastik üstadı Ernst Theodor Amadeus Hoffman’ın (1776-1822) bir romanını tanıtacağım sizlere. Romantik akımın en önemli yazarlarından sayılan Hoffmann, şairlik, ressamlık, müzisyenlik de yapmış çok yönlü bir kişilik. Etkilediği isimler arasında Poe, Dostoyevski, Freud ve yönetmen Bergman gibi dev isimler var. Şeytanın İksirleri, 1815 yılında yayımlanmış. Bu grotesk, klasik-gotik roman; son derece ciddi bir tonda (mizah öğesi sıfır) yazılmış, dinsel (Hıristiyan) hissiyat ve ortamlarla (manastır) kaleler, ormanlar gibi manzaraların atmosferiyle yoğrulmuş. İnanç, inançtan sapma, günah, kefaret, içsel çatışma, aşk, cinayet, delilik gibi temalar yansıtılıyor. Ağırlıklı olarak, başkarakter Kapuç...

KİTAP TANITIMLARIM 221. “SONBAHAR ÜLKESİ” (The October Country) – Ray Bradbury, İthaki Y., 285 s., 1. Baskı, 2019.   Son iki tanıtımımda kitaplarına yer verdiğim Charles Beaumont ve Richard Matheson gibi Güney Kaliforniya Grubu Yazarlarından bir diğeri ve belki de en meşhuru, Ray Bradbury (1920-2012). Bilimkurgu, fantezi, korku-gizem gibi türlerde ağırlıktadır eserleri. “Sonbahar Ülkesi” ise yazarın çoğunlukla ilk dönemlerinde kaleme aldığı, içlerinde tarzı dışında olanlarını da barındıran 19 adet öyküden oluşuyor.   Korku, gizem, gerilim, kara komedi ve biraz dram var kitapta. Modern, diyalog ağırlıklı hikâyeler. Bazen karakter, bazen olay odaklı. Bazen tuhaf, bazen obsesif, nadiren de mizahi… Bilimkurgu çok az var, belki de o yüzden bazı öykülerin genel tarzının dışında olduğuna dikkat çekiyor yazar. Bradbury’de alışık olduğumuz bazı yapılar dikkat çekiyor yine: çocuk başkarakterler, karnavallar, ölüm ve yaşamın gizemleri vs. Cüceler, otopsiler, mumyalanmış ceset...

KİTAP TANITIMLARIM 220. “CEHENNEM EVİ” (Hell House) – Richard Matheson, İthaki Y., 263 s., 1. Baskı, 2020.   Norveç asıllı, ABD’li Matheson (1926-2013), bir önce tanıttığım Charles Beaumont gibi, “Güney Kaliforniya Grubu Yazar Topluluğu” grubundan ve 20. Yüzyılın önemli fantezi, korku, bilimkurgu türü yazarlarından birisi. Yine Beaumont gibi, “Alacakaranlık Kuşağı” dizisinin birçok bölümü ile birlikte özellikle korku sinemasında senaryolara sahip. Kendi öykü, romanları da ekranlara uyarlanmış yazarın en bilindik eseri, 3 kez uyarlanan “Ben, Efsane” (I Am Legend). Stephen King’in en sevdiği, etkilendiği yazarlardan birisi; ayrıca Roger Corman ve Spielberg gibi yönetmenleri etkilemiş. Beaumont’un yaşayamadığı uzun bir hayatı yaşayıp, birçok ödül almış. “Cehennem Evi”, paranormal korku-gizem tarzında. Doğaüstü fenomenlerin cirit attığı bir lanetli ev romanı, bir parapsikoloji kurgusu. Aralık 1970’de bir haftalık zaman diliminde geçiyor. Zaten, kitap da 1971’de yazılmış. 19...

KİTAP TANITIMLARIM 219. “TUT Kİ BİR RÜYA GÖRDÜN” (Perchance to Dream” – Charles Beaumont, İthaki Y., 349 s., 1. Baskı, 2020.   Es geçilmemesi gereken bir yazar ve kitabını tanıtacağım sizlere. Tabii, tekinsiz kurgu fanıysanız. ABD’li Charles Beaumont’un (1929-1967) ismini ilk kez, “Alacakaranlık Kuşağı” (Twilight Zone, 1959-1964) dizisinde gördüm. Tüm sezonlarını izlediğim dizinin 22 bölümü, yazarın öykülerinden uyarlama. İçlerinde efsane bölümler var (“Uluyan Adam” gibi). Daha sonra da bazı klasik korku öykülerinin sinema uyarlamalarında senaryolarda ismini gördüm Beaumont’un. Bunların içinde Poe uyarlamaları “Premature Burial” (1962), “The Haunted Palace” (1963) ve efsane “The Masque of the Red Death” (1964) bulunmakta. Dolayısıyla, ismini iyi bilip hiçbir kitabını okumadığım bu yazarın, takip ettiğim bir seri olan İthaki’nin “Karanlık Kitaplık” kapsamında kitabının basıldığını görünce kaçıramazdım. Güzel, sürreal bir de kapak tasarımı olan kitabı beğenerek okudum. Be...